Gouden Uil voor Frank Westerman

De Nederlandse schrijver Frank Westerman heeft afgelopen zaterdag de Gouden Uil 2005 gewonnen voor zijn boek El Negro en ik. De Gouden Uil is de belangrijkste literaire prijs van België.

De prijsuitreiking had zaterdagavond plaats tijdens een rechtstreekse uitzending op de Vlaamse televisie. Frank Westerman (1964), die volgens de jury met El Negro en ik een ,,fascinerende en eerlijke ontmaskering van illusies'' schreef, reageerde euforisch op de bekendmaking. Op de shortlist van de Gouden Uil 2005 stonden naast El Negro en ik boeken van Arnon Grunberg (De joodse messias), Patricia de Martelaere (Het onverwachte antwoord), Ilja Leonard Pfeijffer ( Het grote baggerboek) en Paul Verhaeghen (Omega minor). Het is voor het eerst sinds zes jaar geleden de Gouden Uilen voor fictie en non-fictie werden samengevoegd, dat een non-fictie boek is bekroond. De jury bestond uit voorzitter Anna Luyten, Annelies Beck, Rosan Hollak, Dirk Leyman en Kristoff Tilkin.

In zijn dankwoord complimenteerde Westerman de jury met de keuze voor een non-fictiewerk. ,,U draagt bij aan de emancipatie van een genre.'' Wat Westerman betreft mag het onderscheid tussen fictie en non-fictie worden opgeheven. ,,Ik stel de tweedeling frictie en non-frictie voor, waarbij boeken uit het eerste genre ontwrichten, prikkelen, shockeren of ons wereldbeeld net een graadje uit het lood zetten.''

In El Negro en ik reconstrueert Westerman de lotgevallen van een opgezette Afrikaan die tussen 1831 en 1997 in een vitrine werd tentoongesteld. El Negro vormde voor Westerman de aanleiding voor een boek over de Europese houding ten opzichte van slavernij, kolonialisme en racisme.

Westerman is twee keer eerder genomineerd voor de Gouden Uil. Zowel De Graanrepubliek (1999) als De Ingenieurs van de ziel (2002) belandden op de shortlist. El Negro en ik is het eerste boek dat ook wordt bekroond. De literaire erkenning van een non-fictieboek door de jury van de Gouden Uil volgt op een jaar waarin de non-fictie floreert. Van In Europa van Geert Mak – dat net als El Negro bij uitgeverij Atlas verscheen – werden afgelopen jaar ruim 250.000 exemplaren verkocht. In Europa bleef bij de selectie voor de 2005 steken op de longlist.

De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs 2005 ging naar Guus Kuijer (1942) voor Het boek van alle dingen. In zijn dankwoord gaf Kuijer aan dat hij dit zijn mooiste boek tot nu toe vindt. ,,Maar het is misschien ook wel het pijnlijkste.'' Het boek van alle dingen, dat zich afspeelt in de jaren vijftig, gaat over een jongen die zich probeert te ontworstelen aan een streng gelovige vader.

Zowel Kuijer als Westerman ontvingen een beeldje van een uil en een bedrag van 25.000 euro.