`Elke Amerikaan zou woedend moeten zijn'

Opnieuw is een rechterlijke uitspraak in de zaak van comapatiënte Schiavo herroepen. Nu is het president Bush die zich mengt in de kwestie over `de heiligheid van een mensenleven'.

Het was de terugkeer van president Bush in Washington die gisteren het belang van de gebeurtenis onderstreepte. De president onderbrak voor het eerst een vakantie en ondertekende vanochtend vroeg de wet-Schiavo, die enkele uren eerder door het Congres – dat eveneens het paasreces onderbrak – was aangenomen.

De wet bepaalt dat een federale rechtbank opnieuw de zaak van comapatiënte Terri Schiavo in behandeling moet nemen. De 41-jarige Terri verkeert na een hartstilstand in 1990, met een ernstige hersenbeschadiging als gevolg, in een permanente vegetatieve toestand. Ze kan zelf ademen, maar niet eten, bewegen of spreken. Haar echtgenoot Michael wil de toediening van voedsel beëindigen, haar ouders menen dat hun dochter met intensieve fysiotherapie nog een waardig leven kan leiden.

Vrijdag stopten artsen met het voeden van Terri nadat een rechtbank in Florida hiervoor toestemming had gegeven. Op de uitspraak volgde echter een opmerkelijke actie van het Amerikaanse Congres, dat dit weekeinde in spoedzitting bijeenkwam en een noodwet in behandeling nam.

,,Dit zijn buitengewone omstandigheden die zich concentreren op de meest fundamentele menselijke waarden en normen: de heiligheid van een mensenleven'', beargumenteerde de Republikeinse senator Bill Frisk (Tennessee) de zitting, die het `Palmzondagcompromis' werd genoemd. Na enkele uren stemde de Senaat unaniem in met de wet, het Huis van Afgevaardigden stemde met 203 tegen 58 in.

President Bush ondertekende de wet vanochtend om één uur lokale tijd: ,,In zaken zoals deze, wanneer er serieuze vragen zijn en substantiële twijfels, moeten onze maatschappij, onze wetten en onze rechtbanken zich inzetten ten gunste van het leven. Deze inzet is zeker van belang voor diegenen als Terri Schiavo, die zijn overgeleverd aan de genade van anderen.'' ,,Het gaat om de verdediging van het leven'', voegde Witte Huis-woordvoerder Scott McClellan toe.

De vraag rijst hoeverre de regering en het Congres zich mogen bemoeien met een familiekwestie. Echtgenoot Michael, die twee maal eerder van de rechter toestemming kreeg te stoppen met voeden, was stellig: ,,Ik ben woedend en iedere Amerikaan zou woedend moeten zijn'', zei hij tegen CNN. ,,De regering bemoeit zich met een persoonlijke familiekwestie.''

Dat zeiden ook enkele Democraten, die bovendien meenden dat het Congres de scheiding der machten in gevaar heeft gebracht door met de wet de uitspraak van een staatsrechter overbodig te maken: ,,Dit Congres staat op het punt staten, rechtbanken, rechters en jury's te vertellen dat hun beslissingen er niet toe doen'', zei Afgevaardigde Jim Davis (Florida) voorafgaand aan de stemming.

De interventie van het Congres lijkt ook in strijd met de traditionele opvatting van Republikeinen over het beperken van de rol van de federale rechtbanken en de federale overheid inzake staatszaken. Toen journalisten de Republikeinse leider in het Huis van Afgevaardigden Tom DeLay hier gisteren mee confronteerden, wees hij op de Grondwet en zei: ,,Wij, als Congres, hebben ieder recht om ons ervan te verzekeren dat de grondwettelijke rechten van Terri Schiavo worden beschermd, en dat is wat we doen. Dit heeft niets te maken met de rechten van staten.''

Democraten beschuldigden de Republikeinen er gisteren eveneens van de zaak voor politieke doeleinden gebruiken. Ze wezen op een memo die The Washington Post gisteren publiceerde, waarin Republikeinse Senatoren door de (onbekende) ondertekenaar duidelijk werd gemaakt dat zij voor de wet moesten stemmen, omdat dit stemmen zou opleveren onder christelijke conservatieve achterban.

,,Dit is een belangrijke morele zaak en de pro-leven-beweging zal verheugd zijn dat de Senaat deze zaak behandelt'', aldus de memo.

Voor het verpleeghuis in Florida waar Terri Schiavo verblijft, wordt onderwijl hevig geprotesteerd. Verwacht wordt dat binnen enkele uren een federale rechter zal bepalen dat – in afwachting van een uitspraak – de voedingssonde opnieuw moet worden ingebracht.