Architect Mayne wint Pritzker

De Amerikaanse architect Thom Mayne, jarenlang een van de kwajongens in het vak, heeft zondag in Los Angeles de Pritzker Prijs 2005 gewonnen. De onderscheiding geldt als de meest vooraanstaande architectuurprijs ter wereld.

De jury roemde Mayne (61) voor zijn krachtige architectuur die ,,de unieke, enigszins ontwortelde stijl van het Zuid-Californische landschap weerspiegelt.'' Mayne is volgens de jury ,,een product van de turbulente jaren zestig, met een rebelse houding en een grote behoefte aan het veranderen van de dagelijkse praktijk van de architectuur''. Een houding waar hij nu pas de vruchten van kan plukken, aldus het juryrapport. Thom Mayne is de eerste Amerikaan in veertien jaar die de prijs (100.000 dollar) wint. De architect staat bekend om zijn temperamentvolle karakter en zijn compromisloze houding die hem menig ruzie met zijn cliënten heeft opgeleverd.

Mayne begon zijn bureau Morphosis toen hij in 1972 ontslagen was als docent aan de California State Polytechnic University in Pomona. Met zes collega's en 40 studenten richtte hij toen de alternatieve opleiding SCI-Arc op. Twee jaar later won hij zijn eerste prijs voor het ontwerp van de school waar zijn zoon les had.

Een van zijn bekendste gebouwen is de Diamond Ranch High School (2000) in Pomona, een complex tegen een steile heuvel, even buiten Los Angeles. Andere ontwerpen van Mayne staan in Taipei, Seoul en Madrid.

Lange tijd was Thom Mayne vooral bekend onder architectuurstudenten en vanwege zijn vele papieren ontwerpen, die nooit tot uitvoer werden gebracht. Dat gold ook voor een andere recente Pritzker Prijs-winnaar, de Nederlandse architect Rem Koolhaas die in 2000 de onderscheiding kreeg voor de Prada winkel in New York. Vorig jaar won de Iraakse Zaha Hadid, de enige vrouw die de prijs ooit kreeg uitgereikt. Ook de Portugeese Alvaro Siza (1992), de Italiaan Renzo Piano (1998) en de Brit Sir Norman Foster (1999) kregen de prijs voor `gedurfde architectuur'.

De jaarlijkse Pritzker Prijs is in 1979 in het leven geroepen door de Hyatt Foundation, een bedrijf uit Chicago dat toebehoorde aan de familie Pritzker. In 1999 richtte Tom Mayne in het Nederlands Architectuurinstituut de tentoonstelling Silent Collisions in, een installatie van vormen die voortdurend in beweging waren.