Wereldpolitiek

Gari Kasparov blijft de dingen groot zien. In de Wall Street Journal schreef hij deze week: ,,Dit is een tijd voor ambitie. De overwinning in Oekraïne en de hervorming van het Midden-Oosten zijn slechts de meest recente symbolen van hoe de democratie tegenwoordig de wereld economisch, militair en moreel overheerst. Wij moeten dit overwicht gebruiken om een wereldwijde agenda neer te zetten en de tijd van zelfgenoegzaamheid en concessies die belichaamd wordt door de Verenigde Naties te beëindigen. In de politiek geldt, net als in het schaken, de oorlog of het zakenleven, dat je een voordeel snel moet uitbuiten om het niet te verliezen. Voor de eerste keer in de geschiedenis zijn we in staat om de tirannie schaakmat te zetten.''

Het doet denken aan de artikelen van wereldkampioen Emanuel Lasker tijdens de Eerste Wereldoorlog, waarin hij aan de hand van de schaakstrategie uitlegde dat de Duitse overwinning onvermijdelijk was.

Ik denk dat Kasparov niet geschikt is voor de politiek. Zowel in de schaakwereld als in de Russische politiek zijn de organisaties waar hij zich mee bemoeide na een tijdje met ruzies ontploft. Hij is wat ze in Rusland een `maximalist' noemen, en een compromis beschouwde hij altijd als een vorm van zwakte.

Misschien heeft hij intussen geleerd. Zijn streven om de democratie tegen Poetin te verdedigen is sympathiek, maar je kan je afvragen hoe overtuigend iemand in Rusland is die zich zo identificeert met de wildste wolven onder de Amerikaanse beleidsmakers. Nog liever onze eigen tiran dan een Amerikaanse, zullen veel Russen denken. Ach, ging hij maar weer schaken.

Hoewel Kasparov door een vreemd systeem van tiebreak tot winnaar van het toernooi in Linares werd uitgeroepen, werd Veselin Topalov, die hem in de laatste ronde versloeg, door velen als de morele winnaar beschouwd. Hij en Kasparov gaven het toernooi vuur en glans, doordat ze steeds iets bijzonders wilden laten zien.

Roestam Kasimdzjanov, de wereldkampioen van de FIDE, bleek in Linares nog iets te klein voor het gevecht met de zwaargewichten. Topalov, die hem in de tweede turnus vrij makkelijk versloeg, zal toen hebben gedacht aan het wereldkampioenschap in Tripoli van vorig jaar, toen hij door Kasimdzjanov werd uitgeschakeld.

Stel je voor hoe de schaakgeschiedenis was verlopen als dat niet was gebeurd. Dan was Adams of Topalov wereldkampioen geworden en in beide gevallen zou er voor een match tegen Kasparov waarschijnlijk wel geld gevonden zijn, anders dan voor Kasparov-Kasimdzjanov, wat door iedereen werd gezien als een formaliteit waarvan de winnaar al vaststond.

Kasparov zou zijn match hebben gekregen en hij zou geen enkele reden hebben om zich verbitterd uit de schaakwereld terug te trekken.

Wit Topalov-zwart Kasimdzjanov, Linares 2005

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-e7 4. Pg1-f3 Pg8-f6 5. Lc1-f4 0-0 6. e2-e3 c7-c5 7. d4xc5 Le7xc5 8. a2-a3 Pb8-c6 9. Dd1-c2 Dd8-a5 10. Pf3-d2 Lc5-b4 De oude zet 10...Le7, die in de jaren tachtig veel werd onderzocht, lijkt nog steeds goed bruikbaar te zijn. 11. c4xd5 e6xd5 12. Lf1-d3 d5-d4 13. 0-0 Lb4xc3 14. Pd2-c4 Da5-h5 15. b2xc3 Pf6-d5 16. Lf4-g3 d4xe3 17. Ta1-e1 Lc8-e6 Als zwart het pionoffer met 17...exf2+ aanneemt, krijgt wit na 18. Txf2 dreigend stukkenspel. 18. f2xe3 Pd5-e7 19. Pc4-d6 b7-b6 20. Te1-b1 Wits pionnenstelling is lelijk versplinterd, maar zijn stukken werken prima. Zwarts grootste probleem is de positie van zijn dame, die op h5 lelijk in het nauw komt. 20...f7-f6 De eerste nieuwe zet in de partij, die echter zwarts probleem niet helemaal oplost. 21. Tb1-b5 Pc6-e5 22. Tf1-f4 Met de dreiging 23. Th4. 22...Pe7-g6 23. Tf4-d4 Le6-d7 Zwart hoopt de witte toren van de vijfde rij te verdrijven of anders de zetten te herhalen, maar dat lukt niet. Hij had beter 23...Tad8 kunnen doen. 24. Tb5-d5 Ld7-e6 25. Ld3-e2 Dh5-h6 26. Lg3-f4 Pg6xf4 27. e3xf4

jmMmMdlm

aMmMmMag

MaMBiaMe

mMmJbMmM

MmMDMAMm

AMAMmMmM

MmKmImGA

mMmMmMFM

Nu kan zwart niet 27...Lxd5 doen wegens 28. Pf5 met damewinst. Ook kan hij zijn paard niet goed weghalen, bijvoorbeeld 27...Pc6 28. Th5 Pxd4 29. cxd4 Dg6 30. f5 met groot voordeel voor wit. 27...g7-g6 Een noodmaatregel. 28. Dc2-e4 Dit is nog overtuigender dan het simpele 28. fxe5, wat ook goed voor wit zou zijn. 28...Le6xd5 29. De4xd5+ Kg8-h8 30. Td4-e4 De hele partij is wits centralisatie indrukwekkend geweest. Nu moet zwart materiaal verliezen. 30...Pe5-d7 31. Pd6-f7+ Tf8xf7 32. Dd5xf7 Zwart gaf op. Na 32...Td8 33. Td4 of 32...Pc5 33. Te8+ wint wit snel.