Ster van Jules Wijdenbosch stijgt in Suriname

De Surinaamse ex-president Wijdenbosch stortte het land in een bankroet, maar hij is weer populair. Zelfs Tweede-Kamerleden praten met de man die opnieuw president wil worden.

Het was, zo vertellen enkele betrokkenen, een wat heimelijke bijeenkomst eind vorige maand in de residentie van de Nederlandse ambassadeur aan de Anton Dragtenweg in Paramaribo. De ontmoeting tussen Tweede-Kamerleden en Jules Wijdenbosch, oud-president van Suriname en opnieuw kandidaat voor het hoogste ambt, lag zelfs zó gevoelig dat werd besloten het treffen maar geheim te houden.

,,Achteraf wat onhandig'', oordeelt Henk de Haan (CDA), voorzitter van de Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken: ,,We hadden open kaart moeten spelen, want nu het alsnog bekend is geworden, krijgt het juist veel nadruk. Terwijl wij gewoon in alle neutraliteit oriënterend met Wijdenbosch hebben gepraat.''

De parlementariërs waren onder meer in Suriname ter voorbereiding op het Kamerdebat eind april, waarin zal worden gesproken over een nieuwe, zakelijke relatie met de oud-kolonie. Is het in dat kader niet eigenaardig dat Kamerleden een ontmoeting hebben met de man in wiens ambtsperiode (1996-2000) de bilaterale betrekkingen sterk verslechterden, de ontwikkelingshulp zo goed als tot stilstand kwam en wiens beleid door toenmalig minister Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) als ,,volstrekt corrupt'' werd gekarakteriseerd?

De Haan: ,,Ook ik weet dat hij de Surinaamse economie naar de sodehannes heeft geholpen. We hebben het erover gehad, maar dan ontkent hij gewoon. Toch is Wijdenbosch nu eenmaal een serieuze kandidaat die je niet moet negeren.''

Realpolitik of niet, Wijdenbosch is in ieder geval bezig aan een opmerkelijke politieke rentree. Vijf jaar geleden werd het staatshoofd na massale volksprotesten nog gedwongen vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Die verloor `Bosje' afgetekend, waarna hij zijn Assembleezetel opgaf en enkele jaren in de luwte opereerde.

Maar de tijden zijn veranderd. Wijdenbosch is weer ongekend populair en er goed in geslaagd zijn daadkrachtig imago te versterken, zeker tegenover de af en toe apathische uitstraling van de huidige regering-Venetiaan. Niemand heeft het meer over de discutabele financiering van twee grote bruggen, die een gat sloeg in de harde valuta-inkomsten van de republiek. Nee, nu gaat het erom wie die bruggen heeft geplaatst: Jules Wijdenbosch. ,,Je kan veel over hem zeggen, maar hij dóet tenminste wat'', klinkt de vox populi in Paramaribo.

Zou het collectief geheugen van de meeste Surinamers zijn vertroebeld? Vergeten lijkt het bankroet waarin Wijdenbosch het land achterliet. Het goud van de Centrale Bank dat onder zijn verantwoordelijkheid werd verkocht. De twijfelachtige banden met kwestieuze zakenlieden. Het vernietigende rapport dat een speciale commissie in 2001 opstelde naar de stand van de staatsfinanciën na Wijdenbosch.

De analyse: ,,Een zeer donkere wolk boven het Surinaamse economische landschap, die elke fantasie te boven gaat.'' Onderbouwd met cijfers constateerde de commissie ,,ongebreidelde bestedingszucht met verontachtzaming van de toepasselijke wetgeving'' en ,,onoirbare handelingen'' waartegen ,,binnen een zichzelf serieus nemende rechtsorde correctieve maatregelen zijn geboden''.

Niet dat dat is gebeurd. De regering-Venetiaan en het overbelaste openbaar ministerie hebben vervolging van leden van de vorige regering slechts mondjesmaat ter hand genomen. Intussen is Wijdenbosch' ster stijgende en staat hij in de peilingen steevast op nummer één als populairste presidentskandidaat.

Ook in diplomatieke kringen in Paramaribo is op te tekenen dat de voormalige president steeds meer salonfähig wordt, zeker als alternatief voor Desi Bouterse. Ook de ex-legerleider wil president worden, maar dat stuit gezien zijn – Nederlandse drugsveroordeling en betrokkenheid bij de Decembermoorden op grote bezwaren. Niet voor niets liet de Amerikaanse regering vorige week ondubbelzinning weten dat een bewind onder aanvoering van Bouterse onaanvaardbaar is. Maar ook binnen de huidige Nieuw Front-regering is samenwerking met Bouterse voorlopig taboe, een stempel dat Wijdenbosch nog niet heeft gehad.

Van de Kamerdelegatie lieten D66-fractievoorzitter Dittrich en Kamerlid Rambocus (CDA) wel om principiële redenen verstek gaan bij de ontmoeting in de ambassadeurswoning aan de Surinamerivier. ,,Ik heb me erover verbaasd dat mijn collega's gingen. Voor mij was het een stap te ver. Ik vond het gezien de rol die Wijdenbosch heeft vervuld onverantwoord. Bovendien kan zo'n gesprek worden gebruikt om dubieus beleid te legitimeren'', aldus Rambocus.

Haar woorden lijken te worden bevestigd door bronnen binnen Wijdenbosch' partij, die de ontmoeting met de Nederlandse Kamerleden graag politiek uitbuiten: ,,Niet alleen Suriname, ook het buitenland komt erachter dat Wijdenbosch zo slecht niet was'', zegt een van hen.

Is voor voorzitter De Haan van de Kamerdelegatie een nieuw presidentschap van Wijdenbosch een optie? De Haan, zuinigjes: ,,Dat heeft u mij volstrekt niet horen zeggen. Eerst is het Surinaamse volk op 25 mei aan zet.''