Moskou mikt op eindsprint

Moskou was de laatste kandidaat-stad voor de Olympische Spelen van 2012 die deze week werd bezocht door een commissie van het IOC. ,,Wij zijn nummer één.''

Eigenlijk vindt Moskou dat het recht heeft op de Olympische Spelen van 2012. In 1980 was Moskou, toen nog hoofdstad van de Sovjet-Unie, al eens gastheer. Washington verpestte toen de feestvreugde door 64 landen over te halen de Spelen te boycotten wegens de Sovjet-invasie in Afghanistan. Vier jaar later liet het complete Oostblok het afweten in Los Angeles.

Amerika kreeg in 1996 al compensatie voor die half mislukte Spelen, toen de stad Atlanta aan de beurt was. Nu moet de olympische beweging ook de ereschuld aan Rusland aflossen, vindt Valeri Sjantsev, hoofd van het Russische ontvangstcomité.

Voor Rusland is 1980 een bitterzoete herinnering. Oudere Moskovieten kijken nostalgisch terug op het jaar dat bouwprojecten in de hele Sovjet-Unie werden stilgelegd om Moskou van nieuwe stadions, hotels, wegen en luchthavens te voorzien, de winkels uitpuilden van het eten, serveersters in restaurants geen `njet' verkochten bij negen van de tien gerechten op het menu, iedereen zich op bevel van hogerhand hoffelijk en behulpzaam gedroeg en de schattige mascotte Misja een traan wegpinkte bij de slotceremonie.

Voor de rest van de wereld is 1980 het jaar van `de vergeten Spelen'. Zonder sportieve grootmachten als de VS, Japan, China en West-Duitsland toonden westerse televisiezenders weinig interesse. Nauwelijks een vijfde van het verwachte aantal toeristen kwam opdagen. Nog dieper stak het dat in 1984 Los Angeles, ondanks de wraakboycot door het Oostblok, een commerciële doorbraak werd die de Olympische Spelen nieuw leven inblies.

Maar met nostalgie, rancune of ereschulden haal je geen Olympische Spelen in huis. Deze week is een 13-koppige evaluatiecommissie van het IOC op bezoek in Moskou. Na Madrid, Londen, New York en Parijs is het de laatste halte in hun toernee langs de kandidaatsteden voor de Spelen van 2012. Moskou heeft verreweg de slechtste papieren: bookmakers op internet geven de stad gemiddeld een kans van 1 op 59. De contra's: verouderde luchthavens, verstopte wegen, smog, vuil rivierwater, een nijpend gebrek aan hotelkamers, dreigende terreursaanslagen en vaagheid over het budget van ruim tien miljard dollar.

De Russen laten zich niet uit het veld slaan door de matige pers. Ze refereren aan atleet Joeri Borzakovski, die de 800 meter in Athene won met een fabuleuze eindsprint. Zo'n overdonderend slotakkoord typeert het Russische karakter, meent organisator Sjantsev. ,,Wij moeten in een diep gat zitten, met onze rug tegen de muur, voordat we ons realiseren dat we iets moeten doen. Maar dan doen we dat ook op grootse schaal.''

Toch verdween maandag de door pr-experts geprogrammeerde glimlach soms van de gezichten van het Russische ontvangstcomité. De pers bleef op negatieve zaken hameren. Moskou nummer vijf in de rangorde? Men was zich er niet van bewust dat het IOC al gestemd had. Toen een journalist klaagde nooit eerder zo'n koude inspectie te hebben meegemaakt, werd de toon sarcastisch. ,,We denken dat de evaluatiecommissie van het IOC wél weet dat de Spelen in de zomer worden gehouden.''

Een sportofficial verloor ten slotte zijn geduld met het gejeremineer. Alsof Peking geen verkeersproblemen had toen het de Zomerspelen van 2008 binnenhaalde! En de grote favoriet Parijs, werd daar niet gestaakt toen het IOC-comité op bezoek was? ,,Binnen de stadsgrenzen van Moskou wonen vijfhonderd olympische kampioenen'', stoof hij op. ,,Wij zijn nummer één, ook in dat opzicht.''

Het sterke punt, vindt Moskou zelf, is het compacte karakter van zijn Spelen. De over vijf sportparken verdeelde stadions bevinden zich bijna allemaal binnen de stadsgrenzen, op minder dan een half uur van het geplande olympisch dorp. De meanderende `olympische rivier' Moskva speelt een hoofdrol: snelle boten moeten dagelijks 60.000 atleten, journalisten en officials vervoeren. Nieuwe hotels? Die komen er gewoon, en tegen 2012 zijn ook alle verkeersproblemen van de baan. Moskou bouwt een vierde ringweg als onderdeel van een uitbreiding van het wegennet met 159 kilometer zes- tot tienbaanswegen. Daarnaast komt er 45 kilometer extra metrotunnel, 54 kilometer treinrails, 20 kilometer sneltreinrails en tientallen hypermoderne waterzuiveringsinstallaties. De gebreken zijn de kracht van Moskou, zo is de suggestie. De stad houdt aan de Spelen geen witte olifanten over, maar zaken die de stad verrijken.

Het IOC hoeft ook niet te vrezen voor zenuwslopende laatste weken, zoals vorig jaar in Athene. Van de 33 sportstadions staan er al 21 – de erfenis van de Spelen van 1980. Die hoeft Moskou slechts te moderniseren. Zo hebben de opening en sluiting opnieuw plaats in het Loezjniki-stadion uit 1957, jarenlang in gebruik als vlooienmarkt maar in 2000 al ingrijpend gemoderniseerd. Het pièce de resistance van het Moskouse plan is het olympisch dorp, een serie gebouwen die terrasgewijs naar de Moskva afdalen.

De IOC-leden kunnen de gelikte driedimensionale ontwerpen ervaren via virtual reality-machines in hotel National, en dat is geen overbodige luxe. Maart is niet de beste maand voor een bezoek aan Moskou. De stad is guur en grauw, met bergen papsneeuw die wegsmelt in modderpoelen. Kruiend ijs op de Moskva maakt varen over de `olympische rivier' onmogelijk.

Maar aan de dadendrang van het met oliedollars verwende Moskou hoeft het comité niet te twijfelen. De stad hoopt het IOC-team te overdonderen met collectief enthousiasme. Negentig procent van de Moskovieten wil de Spelen dolgraag, zo liet de stad uitrekenen. De slogan `Moscow 2012, Imagine It Now!' hangt overal, maar vooral langs de boulevards die deze week worden schoongeveegd voor de rondreizende IOC-leden. Moskou heeft 15.000 vlaggen verspreid en duizenden billboards en stadsbussen met slogans beplakt. Kijken de IOC-leden uit het raam van hun hotel National, dan zien ze boven het Manegeplein een zeppelin hangen en een kolossaal beeldscherm dat non-stop sportbeelden uitzendt.

De kenners zijn niet onder de indruk. Zij vragen zich af welke kandidaat met de Moskouse stemmen aan de haal gaat als de stad in juli in de eerste ronde sneuvelt.

www.nrc.nl:

kandidaatsteden