Monteur Bouma: na 38 jaar boventallig

Gerard Bouma (56) uit Bodegraven hoorde kort geleden dat hij niet meer nodig was. Boventallig. Bouma – klein, stevig, blond stekeltjeshaar – moest even slikken. Hij is een van de 8.000 personeelsleden die KPN in de nieuwste saneringsronde kwijt wil. Ruim 38 jaar werkt hij bij het telecombedrijf in Den Haag. Net 18 was hij toen hij monteur werd van telefooncentrales.

Er lag een wereld voor hem open.

Hij volgde een tweejarige vakopleiding in het bedrijf en sporten deed hij er ook tussendoor. ,,Je werd voortdurend bijgeschoold en had perspectief: je startte als employé 3 en kon doorstromen naar employé 2, 1, enzovoort. Ik werd een steeds betere monteur. Hartstikke leuk.''

Maar vijftien jaar geleden, toen de automatisering in volle gang was en de overgang van analoge naar digitale telefonie begon, werd gezegd: er wordt geen personeel meer aangenomen in de centrales. Toen al was Bouma te verstaan gegeven dat hij niet voor omscholing in aanmerking kwam. ,,Daar was ik het zelf ook wel mee eens.''

Daarna begon het afbouwen van personeel.

Van het zogenaamde Mobiliteitsakkoord, dat de vakbonden en de centrale ondernemingsraad begin dit jaar met de directie sloten over investeringen in opleidingen, zal Bouma geen gebruikmaken. De bond is er kien op dat het bedrijf geld steekt in bij- en omscholing van het huidige personeel. ,,Er blijven traditionele monteurs nodig voor het onderhoudswerk, al worden het er minder'', zegt Daniëlle Wiek van Abvakabo FNV die KPN in portefeuille heeft. Het is de zoveelste saneringsronde die ze meemaakt. Toen Wiek vijf jaar geleden begon, waren er bij KPN Telecom nog 37.000 arbeidsplaatsen, nu nog 18.000 (op een totaal van 32.736 werknemers).

Ook het principe last in, first out staat bij ontslag onder druk. Jong is in trek, zegt Wiek, en het management wil kunnen selecteren op kwaliteit. Slechts 10 procent is volgens de KPN-leiding in staat de sprong naar de nieuwe technologie te maken. Daarover zal KPN met de bond nog menig robbertje moeten vechten. ,,Met het loslaten van last in, first out heb ik geen probleem. Ik pleit voor `afspiegeling', dat per leeftijdscategorie gekeken wordt wie eruit kan.'' Op die manier is het mogelijk ervaren werknemers zoals Bouma in dienst te houden.

Hij zal het niet meemaken. Per 1 september 2006 wordt Bouma met vervroegd pensioen gestuurd. ,,Er is een goed sociaal plan afgesproken.'' Dat schrijft voor dat een `boventallige' pas na 11 maanden mag worden ontslagen. De overige maanden tot de VUT betaalt het bedrijf 80 procent van zijn salaris door. ,,Ik ben gelukkig dat het zo loopt. Het klimaat wordt harder, na mij zullen de voorzieningen bij ontslag heel wat minder zijn.''