Palestijnen beloven bestand tot eind dit jaar

Palestijnse organisaties willen van een formeel bestand met Israël niet weten, maar stemmen wel in met een informeel bestand tot eind dit jaar. Het geeft premier Sharon èn president Abbas even een beetje ruimte.

Dertien Palestijnse organisaties, waaronder de moslimfundamentalistische groepen Hamas en Islamitische Jihad, hebben met de Palestijnse president Abbas afgesproken tot eind 2005 geen aanvallen uit te voeren op Israëlische doelen. De informele wapenstilstand, een verlenging van de huidige periode van ,,kalmte'', kwam tot stand in Kairo onder auspiciën van de Egyptische president Mubarak en in het bijzijn van een Syrische onderminister die president Assad vertegenwoordigde.

President Abbas had ingezet op een formele wapenstilstand in de vorm van een getekende overeenkomst gebaseerd op het islamitisch recht, een zogeheten hudna. Maar daar willen Hamas en Islamitische Jihad vooralsnog niets van weten zolang het Israëlische leger zich niet heeft teruggetrokken uit de bezette Westelijke Jordaanoever, de Palestijnse gevangenen niet zijn vrijgelaten en de bouw van Israëlische nederzettingen niet is gestaakt. Hamas zegt alleen bereid te zijn tot het ondertekenen van een officiële wapenstilstand als aan deze voorwaarden is voldaan en ook Israël de wapens neerlegt.

De tahdiya, een periode van kalmte, heeft een aanzienlijk zwakkere betekenis in het islamitische recht, maar werd door premier Sharon toch ontvangen als ,,een positief signaal''. Sharon werd door Mubarak, die zich opstelt als de `peetvader' van de Palestijnen, persoonlijk op de hoogte gesteld van de uitkomst van het driedaagse, onverwacht vlot verlopen Palestijnse beraad in de Egyptische hoofdstad.

Sharon benadrukte wel dat president Abbas Hamas en Islamitische Jihad moet ontwapenen en ontmantelen. Dat is Abbas echter niet van plan, omdat hij bevreesd is voor een Palestijnse burgeroorlog. In plaats daarvan tracht hij met steun van Egypte en Syrië Hamas om te vormen van militante, religieuze organisatie naar een politieke partij op islamitische grondslag. Zowel Egypte als Syrië oefent zware druk uit op Hamas en Islamitische Jihad om de inspanningen van Abbas niet te ondermijnen met zelfmoordaanslagen.

Hudna of tahdiya, Abbas krijgt in ieder geval enige tijd om met Israël afspraken te maken om een eind te maken aan de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook en te komen tot de oprichting van een onafhankelijke Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Op de korte termijn zal Abbas zich inzetten voor de terugtrekking van het Israëlische leger uit Palestijnse steden. De eerste, overigens louter symbolische stap in die richting is gezet in het kalme Jericho. Ook wil Abbas dat Israël een groot aantal gevangenen vrijlaat. In de periode van kalmte zullen er ook Palestijnse gemeenteraadsverkiezingen (mei) en parlementsverkiezingen (juli) worden gehouden.

De informEle wapenstilstand biedt premier Sharon de gelegenheid in relatieve rust op het Palestijnse front het plan om de 21 joodse nederzettingen in de Gazastrook te ontruimen, uit te voeren. Tenminste, als de Israëlische premier de politieke crisis over de staatsbegroting overleeft.

Sharon heeft op dit moment geen meerderheid in de Knesset voor deze begroting, waarin de fondsen voor het compenseren van de 8500 kolonisten in de Gazastrook zijn opgenomen. Als gevolg van grote verdeeldheid in eigen partij ontbeert hij een meerderheid.