Kirino houdt vier vrouwen op de voorgrond

`Als ze dat ding wilden gebruiken, hadden ze stofbrillen nodig.' Dat is de broodnuchtere constatering van de groep vrouwen die de collectieve hoofdrol speelt in De nachtploeg van Natsuo Kirino. De dames hebben zojuist hun eerste commerciële opdracht aangenomen om een lijk tot transportabele proporties terug te brengen. Als ze hun professionele instrumentarium uitproberen, leidt een elektrische zaag tot de geciteerde conclusie.

Out, zoals de Engelse vertaling van het oorspronkelijk in het Japans geschreven, meermalen bekroonde meesterwerk luidt, heeft vier vrouwen als hoofdpersoon. Zij proberen zich te bevrijden uit hun uitzichtloze bestaan in de nachtploeg van een fabriek waar lunchmaaltijden worden ingepakt. En met slechte of geen huwelijken, moeilijke woonomstandigheden en hoge kosten is het leven voor die vier in de meedogenloze Japanse consumptiemaatschappij nauwelijks draaglijk.

Kirino vertelt traag, met veel aandacht voor psychologie. Nuchter, realistisch proza dat soms wel erg duidend is. En haar woordkeus en stijl zijn bij vlagen merkwaardig, al komt dat misschien doordat het hier een vertaling van een vertaling betreft. Maar door de compositie en haar interesse in gitzwarte motieven boeit ze wel.

Subtiel houdt Kirino tot op driekwart van het boek een groot aantal personages op de voorgrond. Die veelheid maakt duidelijk dat deze roman veel meer is dan een waanzinnig verhaal over wat er gebeurt als een ongelukkige, geminachte, bedrogen en bestolen vrouw op een dag haar kwelgeest van een echtgenoot de nek omdraait. Het is een sociaal drama, een roman die in de beste – vooral Scandinavische – traditie de Werdegang van de eenzame sterveling toont. Of wat geëngageerder verwoord: die het vermorzelende mechaniek toont van een onmenselijke samenleving.

In het laatste deel van het boek schakelt Kirino over op een andere versnelling. Het boek wordt spannender, het maatschappelijke drama maakt plaats voor een blik in de grimmigste psychopathologie. En dan blijkt Kirino op een lugubere manier wijs.

Natsuo Kirino, De nachtploeg. Vertaald door Yolande Ligterink. Sijthoff, 479 blz. €19,95