Franco verdwijnt uit straatbeeld

Francisco Franco (1892-1975) waakt niet langer over Madrid. Het ruiterstandbeeld van de dictator die Spanje bijna 40 jaar regeerde is in de nacht op donderdag op last van de socialistische regering Zapatero verwijderd van zijn plek bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Dat gebeurde niet zonder polemiek: terwijl enkele honderden fascistische Franco-aanhangers gisteren bloemen legden op de lege plek van het standbeeld – het kwam even tot een handgemeen met de politie – beschuldigde de conservatieve oppositieleider Rajoy de regering ervan ,,het verleden op te rakelen''.

Waar het ondenkbaar zou zijn dat Berlijn nog standbeelden van Hitler heeft staan of Rome standbeelden van Mussolini, in Madrid reed Franco nog ongestoord op straat, al is zijn dictatuur al bijna dertig jaar verdwenen. Een en ander was een bijkomend gevolg van het stilzwijgende akkoord bij de overgang naar de democratie. Links en rechts spraken toen af niet stil te staan bij het verleden, maar naar de toekomst te kijken.

De nieuwe regering Zapatero nam evenwel een decreet aan waarin werd aangekondigd dat de symbolen van de dictatuur alsnog uit het straatbeeld verwijderd zullen worden. Dat dit nog altijd gevoelig ligt in Spanje bewees de aanpak: het ministerie vroeg bij de conservatieve deelraad van Madrid een vergunning aan voor ,,steigerwerk voor herstel van de gevel en vastgehechte ornamenten''.

Verontruste Madrilenen die de hijswerkzaamheden midden in de nacht aanzagen voor een illegale actie waarschuwden de politie. Die legde het karwei stil totdat van hogerhand de bevestiging kwam dat alles in orde was.

Het is nog niet duidelijk wat de bestemming wordt van Franco te Paard. De dictator valt nu nog alleen te bewonderen in Santander. Het gemeentebestuur heeft hier echter aangekondigd dat de dictator ook hier zal verdwijnen, naar een museum. De grootste publieke aanwezigheid van de dictator blijft vooralsnog evenwel ongemoeid: de bergkathedraal onder het immense kruis in de Valle de los Caidos nabij Madrid waar Franco begraven ligt en dat nog altijd geldt als een bedevaartsoord voor zijn aanhangers.