Een knutselboek voor volwassenen

Patrick van Caeckenbergh is een zot. Hij woont in een Vlaams gat en organiseert daar af en toe een processie, bleek in een recente tv-documentaire. Je kan hem dan niet gelukkiger maken dan gezamenljk achter een voorwerp aan te lopen dat op een vaandel lijkt waar blijkbaar iets Belgisch of iets heiligs aan kleeft.

Er is ook een andere Van Caeckenbergh. Een kunstenaar die niets moet hebben van `verbroedering' en andere mooie sociale gewaarwordigen. Hij hangt wat rond in een schemerig hok om er `zijn gedachten te koesteren'. Het brein verzinkt in een mijmermoeras en daar borrelen dan de collages en sculpturen uit op die van doen hebben met het eigen lijfelijke bestaan – van tong tot spijsvertering –, met het leven in `splendid isolation', met flora en fauna en de rest van het universum.

En dan is er nog een derde Van Caeckenbergh. Een onopvallende man van in de veertig die honderduit praat over zijn jeugd, over het huisman-zijn, het vaderschap, over lekker eten, over het zoeken, knippen en plakken van encyclopedische afbeeldingen. Want `thuis ben ik een kleine versie van de antiquarische boekhandel De Slegte', zoals hij eens zei. Pratend komt hij net zo onvoorspelbaar uit de hoek als plakkend.

Bij het nu lopende overzicht van Van Caeckenberghs werk in museum Carré d'Art in Nîmes (tot 17 april) is de Atlas des Idéations verschenen en daarin komen de drie Van Caeckenberghen genoeglijk samen. Een bont platenboek van dik, glanzend karton, waarover de kunstenaar duidelijk zelf de scepter zwaaide. Hij noemt zichzelf altijd `knutselaar' – welnu, met deze Atlas is een voorbeeldig knutselwerk tot stand gebracht. Elke volwassene die af en toe van zichzelf kind mag zijn wordt er blij van. Het boek biedt uitklapbare pagina's, absurdistische pop-ups, amateurkiekjes, een verscholen miniatuurboekje en ook nog nutteloze boekenleggers in de vorm van koddige wezens die met gouddraad op de pagina zijn bevestigd, alsof ze er anders vanaf zouden lopen.

Menig gereproduceerd werk is bekend, zoals de wanden met roze huidfoto's en de spijsverteringscollages die Kabinet Overholland in 2000 liet zien. Maar samen met de priegelig geschreven manifesten en memoires, met het zelfportret als schildpad en het feeërieke fotowerk l'Oracle – een waterval vol vrouwenmonden, oevers vol blauwe parkieten plus een alfabetische opsomming van de goden van deze planeet – ligt er een organische autobiografie op tafel van iemand die in de behaaglijkheid van hok, gezin en dorp zijn verbeelding de vrije loop laat. Moge Patrick van Caekenbergh een lang en productief leven beschoren zijn.

Patrick van Caeckenbergh: Atlas des Idéations. Musée d'art contemporain de Nîmes, ISBN: 2-9076-5031-9, €35,--