Wolfowitz kandidaat Wereldbank

De Amerikaanse president Bush heeft plaatsvervangend minister van Defensie Paul Wolfowitz genomineerd als president van de Wereldbank.

Wolfowitz, een van de architecten van de oorlog in Irak, geldt als een politieke havik en is zowel in eigen land als in Europa omstreden. Zijn naam circuleerde al enige tijd.

Bush noemde Wolfowitz ,,medelevend en fatsoenlijk'' en een man ,,met veel ervaring'' die als diplomaat heeft bewezen goed in staat te zijn een grote organisatie te kunnen leiden. Maar volgens critici is het, na de benoeming van John Bolton als de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, de tweede Amerikaanse nominatie in korte tijd die grote wrevel wekt. ,,De nominatie van Wolfowitz betekent dat de VS zich niets aantrekken van wat de rest van de wereld vindt'', zei een Europese diplomaat, die niet met naam genoemd wilde worden, tegen het persbureau Reuters.

De Wereldbank verstrekt leningen aan lidstaten, in de praktijk vooral voor projecten in ontwikkelingslanden. De VS zijn de grootste donor van de Wereldbank, die daarom traditioneel een Amerikaanse president heeft. Europa levert gewoonlijk de president van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Onder het presidentschap van James Wolfensohn, wiens tweede termijn van vijf jaar binnenkort eindigt, heeft de Wereldbank zich in de eerste plaats ontwikkeld als een bestrijder van armoede, met veel aandacht voor gezondheidszorg en onderwijs.

Bush zei dat hij onder anderen met de Italiaanse premier Silvio Berlusconi heeft overlegd over Wolfowitz' kandidatuur. Ook Jacques Chirac en andere Europese leiders zouden vooraf zijn geïnformeerd. De Franse minister van Buitenlandse Zaken noemde de voordracht van Wolfowitz ,,een voorstel. We zullen het onderzoeken in relatie met de persoonlijkheid van degene die wordt genoemd en misschien in relatie met andere kandidaten.'' Zijn Britse collega Jack Straw zei ,,graag met hem (Wolfowitz, red.) samen te werken''.

Econoom Jeffrey Sachs, adviseur in armoedekwesties van VN-chef Kofi Annan, zei dat Wolfowitz niet de juiste ,,ervaring'' heeft voor dit werk en dat andere kandidaten gewenst zijn. De Mexicaanse president Vicente Fox noemde de voordracht van Wolfowitz ,,een goed voorstel'', maar voegde er direct aan toe dat ,,er ook anderen zijn. Waardevolle mensen.''

Ook in eigen land is er kritiek. Nancy Pelosi, de leider van de Democratische minderheid in het Huis van Afgevaardigden, zei ,,geen enkele overeenkomst te zien met het engagement van de Wereldbank.'' Senator John Kerry, vorig jaar de tegenkandidaat van Bush, vroeg zich af ,,of alle mooie woorden van de regering over het herstellen van moeizame relaties met onze bondgenoten niet slechts lippendienst zijn.''

Volgens Amerikaanse kranten schept een benoeming van Wolfowitz ruimte voor aanpassingen in de regering van Bush. Minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice zou zo meer een eigen stempel kunnen drukken op het Irak-beleid. En Bush kan Wolfowitz nu passeren als de huidige minister van Defensie, Donald Rumsfeld, van wie wordt verwacht dat hij zijn tweede termijn niet volmaakt, zou vertrekken.