In de zorg zal er niet veel veranderen

De dienstenrichtlijn zal voorlopig niet veel veranderen aan de zorg, verwacht ziekenhuisbestuurder Bart Berden. ,,Buitenlands zorgpersoneel verschilt sterk van het Nederlandse.''

Dr. Bart Berden schiet in de lach als hem wordt gevraagd of hij binnenkort bussen vol goedkoop verpleegkundig personeel uit Oost-Europa laat overkomen. ,,Nee hoor'', antwoordt hij beslist. ,,Neem je die buitenlanders op grote schaal in dienst, dan wek je bij je werknemers de indruk dat financiën je drijfveer zijn.''

In zijn Tilburgse werkkamer voegt Berden, lid van de tweehoofdige raad van bestuur van het St. Elisabeth Ziekenhuis, daar direct aan toe niet te twijfelen aan het niveau van `vreemde' verpleegkundigen en artsen. ,,Maar zij hebben andere professionele waarden en normen'', verduidelijkt hij. ,,Die sluiten niet altijd aan op onze situatie. Komen zij massaal, dan draaien onze afdelingen dol. Wees voorzichtig met wat je kapot maakt, daar zijn directies van Nederlandse ziekenhuizen het over eens.''

Als de zogenoemde Bolkestein-richtlijn in de Europese Unie wordt ingevoerd, zijn alle soorten dienstverleners vrij overal in de aangesloten landen te gaan werken. Berden is er vóór: ,,Het is interessant, omdat dat voor een groter aanbod van zorgprofessionals zorgt, dat helpt. Overigens, ik ga er van uit dat het gevaar van `sociale dumping' wordt voorkomen in de definitieve richtlijn.''

De Nederlandse overheid wil de komst van werknemers uit Europa bevorderen, omdat dat past in haar ,,efficiëncy-gedachte'', denkt Berden. Maar de invulling daarvan is ,,in onze ziekenhuispraktijk'' beduidend lastiger dan Den Haag en Brussel aannemen, oordeelt hij. Werken in een ziekenhuis is toch iets anders dan asperges steken, laat hij daar op volgen. ,,Buitenlands zorgpersoneel verschilt sterk van het Nederlandse'', aldus Berden. Hij herinnert aan experimenten met Oost-Europese, Filippijnse en Surinaamse verpleegkundigen in Nederlandse ziekenhuizen. ,,Stuk voor stuk geen succes, en dat kwam niet alleen door de taalbarrière. Hun beroepsopvatting en invulling van het werk verschilt nu eenmaal sterk met die van ons.''

Nederland heeft 200 artsen per 100.000 inwoners, Duitsland 360 tot 370. ,,In Duitsland besluiten chirurgen vaker te opereren dan hier'', zegt Berden. Hij geeft nog een voorbeeld: ,,Nederlandse medici zijn heel terughoudend met een behandeling van zieke baby's jonger dan 26 weken. In België en Duitsland doen ze veel méér op die leeftijd, vandaar dat vrouwen hier soms met hun kind de grens over gaan.'' En wat te denken van onze stervensbegeleiding? ,,De benadering hier verschilt heel sterk van de rest van Europa en de wereld.''

Toch is het uitwisselen van artsen en verpleegkundigen in Europa waardevol, vindt Berden, ,,als het op kleine schaal gebeurt''. Het Rijnstate Ziekenhuis in Arnhem heeft voor twee jaar drie Oost-Europese vrouwelijke artsen in opleiding tot internist, of uitzicht daarop, weet hij. ,,Een prima zaak.''