`Berglucht maakt muziek dramatisch'

De Amerikaanse trompettist Dave Douglas heeft een nieuwe band, nieuwe cd en nu ook een eigen label. Dit weekeinde speelt hij op SJU Jazz.

Lange tijd leek het hem een denkbeeldig optreden. Tot zijn band Nomad zich echt op een warme zomerdag zwoegend en zwetend een weg zocht tussen de rotsen van de Italiaanse Dolomieten. Op de voet gevolgd door honderden fans, die benieuwd waren naar een bijzonder jazzoptreden waarvoor de toegangsprijs `slechts' een stevige wandeling was.

De Amerikaanse jazztrompettist Dave Douglas (41), die morgen op de zeventiende editie van het SJU Jazzfestival in Utrecht speelt, noemt het concert een van zijn bijzonderste muzikale ervaringen. Op uitnodiging van het Italiaanse festival The Sound of the Dolomites mocht hij muziek schrijven die dan op een paar kilometer hoogte in de bergen zou worden uitgevoerd. ,,Wij dachten dat we een half uurtje door het bos zouden lopen, maar het bleek een behoorlijk zware klim'', zegt Douglas. ,,Zeker met onze instrumenten, een loodzware tuba en diverse percussie-instrumenten, die je niet zo maar naar boven sleept. We waren doodop toen we eenmaal op de plek aankwamen, maar voelden meteen de bijzondere energie.''

De muziek van dit project is gevat op Douglas' nieuwste cd Mountain Passages. Het is de eerste productie op Greenleaf Music, zijn eigen label dat hem ,,ongelimiteerde vrijheid'' biedt. Het schrijven van de mountain music, zoals hij het omschrijft, kostte de trompettist en componist nauwelijks inlevingsvermogen. Douglas: ,,Toen ik me voorstelde dat deze muziek letterlijk op hoog niveau zou uitgevoerd worden, ging ik al anders schrijven. Eenmaal dáár veranderde onze muziek ook weer door de ijle berglucht en het tekort aan zuurstof. Ons spel klonk in de bergen anders dan anders, meer dramatisch – ook door de echo's van de rotsen. Maar een goede componist laat genoeg ruimte bestaan om al die elementen te integreren.''

Hij besloot de muziek te documenteren. Al was er natuurlijk het risico ,,dat deze muziek terug op zeeniveau weer anders zou overkomen''. De onconventionele versmelting van trompet, sax, tuba, cello en percussie doet denken aan Douglas' eerdere groepen, zoals Charmes of the Nightsky, waarin ook op veelal melancholische wijze folk en wereldmuziek werden geïntegreerd in jazz.

De klankkleuren van het nieuwe kwintet Nomad klinken ondanks het ontbreken van een akkoordeninstrument net zo rijkgeschakeerd, en de lyrische improvisaties klinken afwisselend ingetogen en sereen of wild en bezeten.

Douglas, die zijn muziek meestal componeert zónder instrument, houdt niet van vastomlijnde jazzkaders. Liever verkent hij al improviserend de grenzen. Naast zijn werk met anderen – hij speelde met John Zorn, Uri Caine en Don Byron – heeft de musicus zelf intussen een behoorlijke discografie opgebouwd met al zijn ensembles. De Amerikaan heeft ook een speciale jazzconnectie met Nederland, in het bijzonder met de improvisatie-scene. Hij is bevriend met drummer Han Bennink en pianist Misha Mengelberg. Als artistiek directeur van de Banff International Workshop in Jazz and Creative Music, heeft hij beiden uitgenodigd voor workshops. ,,Ik houd van hun stijl, maar haat die ook'', zegt Douglas. ,,Ze maken je met hun virtuositeit helemaal gek.''

Mountain Passages (Greenleaf Music); SJU Jazz festival : 18 en 19/3 Vredenburg, Utrecht. Inl: www.sjujazz.nl en 030-2314544