In het buitenland tel je niet mee

Zo gaat dat als je succesvol in de top zit van een grote multinational. Voordat je laatste werkdag als chief financial officer erop zit, komen de commissariaten op je afvliegen. Het overkomt Jan Hommen van Philips.

Gisteren werd bekend dat Hommen commissaris wordt bij bankverzekeraar ING. Twee weken eerder werd duidelijk dat de financieel bestuurder van het elektronicaconcern president-commissaris wordt bij uitgever Reed Elsevier. En al twee jaar geleden werd Hommen toezichthouder bij het door fraude getroffen Ahold.

Daarmee begint Jan Hommen trekjes van een supercommissaris te vertonen. Een titel waarmee Henny de Ruiter (ex-Shell) en Kees van Lede (ex-Akzo Nobel) naam maakten. De Ruiter bekleedde op een zeker moment zware commissariaten bij Ahold, Aegon, Wolters Kluwer, Shell en Heineken. Van Lede zit onder meer bij Heineken, Akzo Nobel en De Nederlandsche Bank.

De code Tabaksblat, die fatsoenlijk ondernemingsbestuur regelt, heeft paal en perk gesteld aan het aantal commissariaten. De supercommissaris moet ophouden te bestaan. De code legt het maximum op vijf: dat geldt alleen voor Nederlandse bedrijven. Na veel discussie besloot Tabaksblat andere commissariaten (buitenlandse en niet-beursgenoteerde) niet mee te tellen.

Hommen heeft inmiddels twee, drie of vier commissariaten, afhankelijk van hoe je telt. Bij Reed Elsevier wordt Hommen president-commissaris, en dat telt volgens de gedragscode als twee commissariaten. Maar Reed Elsevier is Brits-Nederlands. En Tabaksblat geldt uitsluitend voor Nederlandse, beursgenoteerde ondernemingen.

Toch zal het Hommen duidelijk zijn, dat hij in plaats van te turven vooral in de geest van Tabaksblat moet handelen. Met Ahold, ING en Reed Elsevier lijkt zijn lijst met commissariaten lang genoeg. Daar is het president-commissariaat bij het door fraude getroffen Amerikaanse bedrijf Medquist nog buitengelaten. Dat telt volgens Tabaksblat niet mee.

Bovendien dient zich een nieuwe route aan. Shell zal na de zomer waarschijnlijk als vennootschap naar Brits recht voortbestaan. Unilever staat wellicht hetzelfde te wachten. Dat telt niet mee in de statistieken.

Maar de gewilde Hommen kan ook inspiratie opdoen bij Neelie Kroes. Voordat zij commissaris werd in Brussel bekleedde zij commissariaten bij échte buitenlandse ondernemingen, zoals het Zweedse Volvo (auto's) en het Britse MMO2 (telecom).

Kroes was eigenlijk al een Europese commissaris voordat zij dat werkelijk werd.