Impasse over `burgemeester'

Het topberaad tussen CDA en VVD over de invoering van de gekozen burgemeester stagneert, doordat beide partijen vasthouden aan hun eigen standpunten over de bevoegdheden de gekozen burgemeester moet krijgen.

D66-fractievoorzitter Dittrich doet niet mee aan de onderhandelingen die de fractieleiders Verhagen (CDA) en Van Aartsen (VVD) vandaag zouden voortzetten. Dat zeggen betrokkenen in de twee grootste regeringspartijen. Zij zijn elkaar na een week onderhandelen nog niet genaderd.

CDA en VVD staan onder druk van D66, dat dreigt met een kabinetscrisis als het regeerakkoord op dit punt niet wordt uitgevoerd. Daarin staat dat de rechtstreeks gekozen burgemeester deze kabinetsperiode moet worden ingevoerd. Daarbij moet de positie van de burgemeester goed worden geregeld. Hierover gaat het huidige conflict tussen de regeringspartijen.

Van Aartsen eist meer bevoegdheden voor de burgemeester, zoals het recht zelf wethouders te benoemen en te ontslaan. De VVD-fractievoorzitter was in 2003 niet betrokken bij de onderhandelingen over het huidige regeerakkoord.

Volgens CDA-fractiespecialist en mede-onderhandelaar Liesbeth Spies zou vandaag het overleg tussen CDA en VVD worden hervat ,,met medeweten van D66''. Maar, zegt zij, ,,CDA en VVD hebben nu eenmaal de grootste verschillen te overbruggen''. Het is de bedoeling dat uiteindelijk de drie fractieleiders Verhagen (CDA), Van Aartsen (VVD) en Dittrich (D66) een akkoord presenteren.

Het CDA houdt vast aan het voorstel van het kabinet. Daarin draagt de burgemeester wel zijn team van wethouders voor aan de raad, maar blijft zowel de formele benoeming als het ontslagrecht exclusief in handen van de gemeenteraad. Het CDA wil hoogstens praten over `accenten' om de positie van de burgemeester te versterken.

Verantwoordelijk minister en vice-premier De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) zei vorige week geen ,,lokale potentaten'' te willen.

[Vervolg BURGEMEESTER: pagina]

Coalitie denkt PvdA over streep te hebben

[Vervolg van pagina 1]

D66-Minister De Graaf is nu echter niet meer rechtstreeks betrokken bij de onderhandelingen tussen CDA en VVD over de positie van de burgemeester. Ook D66-leider Dittrich zit niet bij het overleg. Hij wilde vanmorgen geen commentaar geven ,,Hier moet het nieuws niet over gaan'', aldus fractievoorzitter Dittrich.

D66 is wel betrokken bij de onderhandelingen over het aantal burgemeesters dat volgend jaar zal worden gekozen. De kleinste coalitiepartij eist dat het aantal hoog genoeg zal zijn om te kunnen spreken van een ,,onomkeerbare stap'' naar een direct gekozen burgemeester in alle gemeenten. ,,Daarna kunnen we het systeem wel verfijnen en verbeteren'', aldus D66-fractieleider in de Eerste Kamer Schuyer gisteren op een nieuwscollege georganiseerd door NRC Handelsblad en de Leidse Universiteit.

De coalitiepartijen stevenen nu af op directe verkiezingen in 2006 in ten minste de 25 steden met 100.000 inwoners of meer. Schuyer noemde dat gisteren ,,wel een onomkeerbare stap''. Mogelijk wordt dit aantal aangevuld met de gemeenten waarvan de raad zelf besluit om burgemeestersverkiezingen te houden. Verder onderhandelen de coalitiepartijen over verkiezingen in gemeenten waar de ambtstermijn van de benoemde burgemeester in 2006 of rond die periode verloopt.

In coalitiekringen wordt ervan uitgegaan dat de afspraak om de gekozen burgemeester gefaseerd in te voeren, voor de PvdA om in de Eerste Kamer voldoende is om in stemmen met de grondwetswijziging die de benoeming van de burgemeester door de Kroon afschaft. De PvdA kan dat blokkeren, omdat hiervoor een tweederde meerderheid nodig is.

Vorige week eiste PvdA-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, Noten, dat het kabinet zou afzien van invoering van de gekozen burgemeester in alle gemeenten in 2006. De wetgeving die nodig is om de gekozen burgemeester in te voeren moet vóór de zomer zijn afgehandeld om de eerste burgemeestersverkiezingen volgend voorjaar mogelijk te maken.