`Het is nu keihard vechten voor drogisterijketens'

De stroef draaiende economie leek geen vat te krijgen op drogisterijen. Nu moeten grote jongens als Kruidvat en Trekpleister sleutelen aan hun winkels.

Meubelzaken, elektronicawinkels en bakkers draaien al vier jaar moeizaam, net als de rest van de detailhandel. Drogisten waren tot voor kort de uitzondering. Zij lieten steeds een omzetgroei zien van 8 à 9 procent. Nu naderen ook de drogisterijen de nullijn. Kruidvat en Trekpleister gaan reorganiseren om de wedstrijd met Etos, DA en de supermarkten voort te zetten.

Eenderde van de vestigingen van Trekpleister worden verbouwd tot een Kruidvat. Prijs krijgt een sterke nadruk met de introductie van een nieuw huismerk dat de helft goedkoper is dan de al voordelige huismerkproducten van deze ketens. Mogelijk krijgt Trekpleister een andere naam en `kwaliteitsteams' moeten voor meer discipline zorgen in winkels, zeggen bronnen bij winkeldochter A.S. Watson van het conglomeraat Hutchison Whampao uit Hongkong.

,,Ik vind het een prima keuze'', zegt onderzoeker Joop Holla van bureau GfK. ,,Beide winkelketens lijken op elkaar, terwijl onderscheid juist zo belangrijk is. Vaak zit een Trekpleister vlakbij een Kruidvat. Je vraagt je af wat daarvan de meerwaarde is.'' Ook drogistketen DA begrijpt het besluit: ,,We hebben twee jaar geleden hetzelfde gedaan'', zegt directeur Rob van Twuijver. Hij had de drogisterijketens DA, D'Attance en Stip en heeft de laatste formules laten opgaan in DA.

De prijzenoorlog in de supermarkten maakte een einde aan de gezonde groei bij drogisten. In 2003 zat de branche tot oktober, toen de prijzenslag begon, op een groei van 8,3 procent. Dat zakte het laatste kwartaal naar 4,9 procent. Vorig jaar was de groei vrijwel verdwenen. Een klein plusje van 0,9 procent dat volledig is te danken aan de uitbreiding bij met name Kruidvat en Trekpleister van hun assortiment met niet-drogisterijproducten, zoals mp3-spelers en speelgoed. Daardoor bereikte de branche vorig jaar voor het eerst een omzet van 3 miljard euro.

Het is nu keihard vechten, vindt Van Twuijver. Enerzijds wil hij DA profileren op kwaliteit, anderzijds waakt de directeur ervoor bij prijsvergelijkingen als duurste te voorschijn te komen. Kruidvat en Trekpleister voelen het probleem. Nadat Albert Heijn in januari duizend drogisterijproducten in prijs heeft verlaagd met 5 à 40 procent, zijn ze even duur als de belangrijkste concurrenten: AH, Etos en DA.

Albert Heijn wil omzet terughalen bij drogisterijen. De redenering: tien jaar geleden waren supermarkten goed voor 70 procent van de omzet in drogisterijproducten; dat was vorig jaar nog maar 30 procent. AH krijgt daarbij concurrentie van dochterbedrijf Etos. Een woordvoerder laat weten dat Etos onlangs zijn ambitie heeft opgeschroefd. ,,Nu heeft Etos een marktaandeel van 16 procent. Dat moet in 2009 20 procent zijn.'' Daarom opent Etos de komende drie jaar elk jaar twintig nieuwe winkels, waardoor het aantal filialen in 2009 op 500 komt.

Maatregelen bij Trekpleister en Kruidvat zijn logisch, meent directeur Koen de Jong van IPLC, een adviesbureau voor huismerken. ,,Ze willen de onderkant van de markt afdekken. Ze hebben last van weglekkende omzet naar andere drogisten en supermarkten.''

De Jong zet vraagtekens bij hun nieuwe huismerk Europrofit. Dat is ongeveer 50 procent goedkoper dan de meeste huismerken en rond 70 procent voordeliger dan A-merken, zoals Nivea, Dove en Gillette. ,,Ik denk dat die producten van Europrofit minder presteren'', zegt De Jong. ,,Je trekt op korte termijn klanten, maar op langere termijn loop je gevaar.'' Natuurlijk is de kwaliteit van Europrofit minder, meent Van Twuijver. ,,Met een huismerk dat zó goedkoop is, heb je twee handen shampoo nodig als je je haar wil wassen.''

Kruidvat en Trekpleister moeten beter presteren, vindt het hoofdkantoor in Hongkong. Lange tijd zouden plannen hebben gecirculeerd om bijna álle Trekpleisters om te bouwen tot een Kruidvat. Hongkong eist een efficiëntere organisatie. ,,Veel winkels kennen een onderbezetting, terwijl er in veel andere vestigingen te veel mensen lopen'', zegt bestuurder Murat Cetakan van FNV Bondgenoten. Het bedrijf richt een kwaliteitsteam op dat controleert of de commerciële en operationele doelen worden gehaald. Ze rapporteren rechtstreeks aan A.S. Watson.

Tot de tijd dat de nieuwe organisatie goed draait, probeert het bedrijf extra omzet te halen door verdere uitbreiding van het assortiment. Kenners schatten dat Kruidvat nauwelijks nog de helft van de omzet behaalt uit typische drogisterijproducten. De laatste reclamefolder staat vol met zeefdrukken, stofzuigers, pannensets, speelgoed, mobiele telefoons, kinderkleding, horloges en een hometrainer. Vorige maand breidde Kruidvat zijn assortiment uit met wijn.