Ebbers heeft gefaald

Het beeld van de voormalige topman van Worldcom, Bernard `Bernie' Ebbers, die probeerde een taxi staande te houden buiten de rechtbank in New York, omringd door een horde schreeuwende verslaggevers, vermocht meer sympathie op te wekken dan zijn hele zes weken durende verdediging. Dat duidt erop hoezeer zijn betoog dat hij nergens van wist heeft gefaald om de jury van zijn onschuld te overtuigen.

Daar zijn goede redenen voor. In de eerste plaats was het een niet erg geloofwaardig betoog. Ebbers mag dan geen rekenwonder zijn, het is onwaarschijnlijk dat een self-made miljardair - zelfs als hij dat alleen maar op papier is - de toppen van het financiële succes weet te bereiken zonder enige kennis over winst- en verliesrekeningen.

Op de tweede plaats had Ebbers een motief. Als grote aandeelhouder van Worldcom had hij veel te verliezen bij een glasheldere verantwoording van de resultaten van het concern. Bovendien had hij persoonlijke leningen afgesloten, met zijn Worldcom-aandelen als onderpand, voor beleggingen in - onder meer - onroerend goed en hout. En toch zou hij geen verstand van financiën hebben gehad? Hij had redenen te over om, zo hij de boekhouding al niet liet vervalsen, op z'n minst opdracht te geven die zo ondoorzichtig mogelijk te maken en vervolgens te doen alsof hij van niets wist.

En tenslotte: zelfs als de juryleden echt hadden geloofd dat Ebbers een nitwit was, zou dat dan een steekhoudende verdediging zijn geweest? Onder de strakkere regels van de Sarbanes-Oxley-wet, die topmanagers verplicht om de resultaten van hun bedrijf te verifiëren, zou zoiets zeker niet door de beugel kunnen. Als het Worldcom-fiasco het gevolg zou zijn geweest van de handelwijze van een solitair opererende werknemer, had het argument wellicht enige geldigheid gehad.

Maar voor een jarenlange zwendel met een omvang als die bij Worldcom was de medeplichtigheid van meerdere lagen binnen de organisatie vereist. Niets in de loopbaan van Ebbers duidt erop dat hij zo ver afstond van het bedrijf als hij nu beweert. Hetzelfde kan worden gezegd over Ken Lay, de voormalige topman van Enron. Hij kan eveneens proberen de juryleden ervan te overtuigen dat hij van niets wist, maar als de uitspraak in de zaak-Ebbers als leidraad mag worden genomen, zal dat niet kunnen voorkomen dat hij straks een cel met Ebbers moet delen.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.