`Als bezetting Irak voortduurt, gaan we weer schieten'

De aanhangers van de shi'itische geestelijke Muqtada Sadr zijn al een tijd rustig. Ze wachten op resultaten van de nog te vormen Iraakse regering. ,,Als die niets onderneemt begint de opstand opnieuw.''

Terwijl de Nationale Assemblee in Irak vandaag voor het eerst bijeen is en de shi'ieten druk bezig zijn om een regering te vormen met de Koerden, smeult in delen van de shi'itische gemeenschap een veenbrand die nog lang niet is geblust.

,,Wij willen van de nieuwe regering horen wanneer de laatste buitenlandse troepen uit ons land vertrokken zullen zijn, we eisen een duidelijke agenda, met een einddatum'', zegt sjeik Ghazi al-Zarghani, woordvoerder van de radicale shi'itische geestelijke Muqtada Sadr in de provincie Al-Muthanna, waar de laatste Nederlandse militairen deze week zijn vertrokken. ,,Als de regering daar niet toe bereid blijkt, dan is voor ons duidelijk dat zij niet deugt en politiek niet wil uitvoeren wat de bevolking wil en bij de verkiezingen duidelijk heeft uitgesproken.''

De veenbrand wordt dagelijks gevoed door het explosieve mengsel van de groeiende frustraties om de uitblijvende wederopbouw en de niet ingeloste politieke verwachtingen na de val van Saddam Hussein. ,,Wij hebben nog altijd onze wapens en gaan die gebruiken als de bezetting blijft voortduren'', zegt al-Zarghani dreigend. ,,Als de nieuwe regering niets onderneemt begint de opstand opnieuw.''

De grote winnaars van de Iraakse verkiezingen, de shi'itische Nationale Alliantie, en vooral de leiders van onder meer de Dawa en de SCIRI ( de Hoge Raad voor de Islamtische Revolutie in Irak) hebben hun achterban beloofd dat zij, wanneer ze eenmaal aan de macht zijn, ervoor zullen zorgen dat er aan de buitenlandse bezetting snel een einde komt. In de ogen van veel Irakezen is deze zaak daarmee bepalend voor de legitimiteit en de representativiteit van die regering – dus ook voor Iraks politieke toekomst.

Het lokale hoofdkwartier van Muqtada Sadr, die onder andere in Najaf vorig jaar hevig strijd leverde met de Amerikaanse troepen en in oktober akkoord ging met een staakt-het-vuren, bevindt zich in het centrum van As-Samawah. Het was in mei van vorig jaar het toneel voor een confrontatie tussen de Iraakse autoriteiten en de Nederlandse troepen en Sadrs Mahdi-militie. De muren langs weerszijden van de poort zijn haastig hersteld, nadat een Nederlands pantservoertuig de metalen poort had platgewalst.

De aanhangers van Sadr werden, net als op veel andere plaatsen, in Al-Muthanna niet ontwapend. De gouverneur, die het bevel gaf tot de inval in hun hoodfkwartier, en daarbij de Nederlandse troepen om ondersteuning had gevraagd, gooide het na die botsing met de militie op een akkoordje. De militie mocht de wapens -Kalasjnikovs, RPG-7- en mortiergranaten – houden en kreeg ook het paleis (een stuk ingepalmd overheidsbezit, zoals de meeste kantoren van de nieuwbakken Iraakse politieke partijen en bewegingen) terug als hoofdkwartier.

,,Wij zijn nog altijd een gewapende beweging en niet gewoon een shi'itische politieke partij'', zegt Zarghani, een imposante verschijning met witte tulband, zwarte mantel en zwarte baard. ,,Onze strijd maakt ons representatief voor heel Irak, en wij beseffen maar al te goed dat Irakezen van allerlei gezindten ons steunen. Muqtada Sadr verdedigt de legitieme eisen van alle Irakezen. Wij strijden tegen de onrechtvaardige bezetting van ons land.''

Volgens Zarghani is dat niet zo maar eigen belang. ,,Als wij nu uitsluitend aan de politieke belangen van onze volgelingen aandacht zouden schenken, zou men ons terecht van sektarisme, zelfs van machtswellust kunnen beschuldigen. Maar wij zijn niet zoals de Koerden; het is ons te doen om de bevrijding van álle onderdrukten.''

Voor Zarghani is duidelijk: er komt een totale terugtrekking van ,,de bezettingsmacht'' óf dat de gewapende strijd weer wordt opgepakt. ,,De `hudna' [bestand, red.] van Muqtada Sadr. heeft een beperkte duur. Als hij morgen het bevel geeft om de gewapende strijd te hervatten, zullen we dat doen.''

Zarghani is er niet zo zeker van dat de nog te vormen Iraakse regering in staat zal zijn om de Amerikanen weg te sturen. ,,Als de regering faalt, staan we klaar en zullen wij de VS bevechten, desnoods met stenen, tot de laatste man. De Koran zegt dat wie bij het verdedigen van zijn huis om het leven komt een martelaar is.''