Aantjes: `De Jong is op één punt uitgegleden'

Willem Aantjes heeft zijn commentaar klaar. Twee keer nog zou zijn affaire weer worden opgerakeld, wist hij. ,,Een keer bij het overlijden van De Jong en een keer bij mijn eigen dood. De vraag was alleen wie de eerste zou zijn.''

Zijn commentaar is niet zo lang, waarschuwt de nu 82-jarige oud-politicus: ,,Ik heb geen behoefte op dit moment iets anders over hem te zeggen dan bij zijn leven. Dat is: ik vind het jammer dat uit nader onderzoek is gebleken dat zijn voornaamste beschuldigingen ongegrond waren, en dat hij niet de grootheid heeft gehad om dat te zeggen.''

Op 6 november 1978 maakte De Jong op een persconferentie bekend dat CDA-fractieleider Aantjes zich had aangemeld bij de Waffen-SS. Later bleek dat niet te kloppen: het ging om de Germaanse SS, waarvoor hij nooit actief bleek te zijn geweest. Maar toen had Aantjes zich al teruggetrokken uit de politiek.

Aantjes: ,,Hij had kunnen zeggen: ik heb naar eer en geweten geprobeerd mijn werk als historicus te doen en ik heb me vergist. Maar hij bleef zo'n beetje als laatste Nederlander volhouden: ik heb gelijk. Dat was jammer voor mij. En ik denk dat zijn eigen reputatie er ook wel onder heeft geleden. De waarheid hoort voor een historicus belangrijker te zijn dan gelijk hebben. De Jong is een geweldig monument met een indrukwekkende staat van dienst. Maar op één punt is hij uitgegleden.''

,,Het raakt me emotioneel wel'', zegt Aantjes over het overlijden van De Jong, die hij slechts één keer heeft gesproken. Dat was kort voor de bewuste persconferentie in 1978. Aantjes: ,,Ik had het er graag nog eens rustig met hem over willen hebben, in het publiek natuurlijk, want het was een publieke zaak. Toen er een aantal jaar geleden een uitzending was van het Zwarte Schaap over mij, was hij uitgenodigd. Hij kwam niet vanwege zijn slechte gezondheid. Ik heb het bij die gelegenheid nog eens gezegd tegen H. van der Leeuw (onderzoeker van het toenmalige Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, red.). En ik neem aan dat die de boodschap aan De Jong heeft doorgegeven. Maar nu kan het niet meer.''