Woedend komiek

Dave Allen, de komiek op de hoge barkruk met sigaret in de ene en glas whiskey in de andere hand, is dit weekeinde overleden. Hij was 68 jaar en al geruime tijd uit de roulatie. Zijn grootste faam dateerde uit de jaren zestig en zeventig, toen het vooral voor een Ier nog tamelijk gewaagd was grappen te maken over het gezag van de kerk.

Allen werd, als David Tynan O'Mahony, geboren in Dublin en was een zoon van de redactiechef van de Irish Times. Zelf wilde hij ook de journalistiek in. Hij werkte drie jaar lang als leerling-verslaggever bij een weekblad, waarna hij naar Londen verhuisde in de hoop emplooi te vinden in Fleet Street. Toen dat niet lukte, bemachtigde hij een baantje als entertainer in de vakantiekampen van Butlin's – en dat bleek het begin te zijn van zijn carrière als artiest.

Ontspannen, als een man van de wereld, vertelde Dave Allen zijn grappen, maar achter zijn achteloze toon ging een waarachtige woede schuil. Hij was van zijn katholieke geloof gevallen en nam voortdurend wraak op de roomse gezagsdragers die hem tijdens zijn jongensjaren zo veel angst hadden ingeboezemd. ,,Ik ben atheïst, Goddank,'' luidde zijn motto. In de gefilmde sketches in zijn tv-shows speelde hij vaak priesters en bisschoppen die hun waardigheid verloren. Een scène met de paus als striptease-danser leidde in de jaren zeventig zelfs tot vragen in het Britse Lagerhuis.

,,Het is niet zo dat ik mijn uiterste best doe om schandalig te zijn'', zei Allen zelf eens. ,,Ik doe alleen maar mijn uiterste best om goed te kijken naar de dingen om me heen.''

Naarmate zijn spot over de hypocrisie van de kerkelijke (en wereldlijke) gezagsdragers meer gemeengoed werd, trokken Allens shows – die in de jaren zeventig ook regelmatig in Nederland werden uitgezonden – echter minder de aandacht. Hij trad nog wel op, maar verscheen zelden meer op de televisie. Zijn werk was gedaan; zijn trauma's waren overwonnen.