Wilders' wereld

De `Onafhankelijksverklaring' van het Tweede-Kamerlid Wilders heeft op het eerste gezicht één verdienste: het is nergens vaag. Wilders staat een Nederland voor waar de politie sterk is, de belastingen laag zijn, de sociale voorzieningen tot een minimum zijn teruggebracht, en waar andere culturen, met name moslims, zich moeten schikken. Het betoog van het nog altijd bedreigde Kamerlid bouwt voort op zijn zogenoemde tienpuntenplan van vorig jaar zomer. Daarmee wilde hij de koers van zijn toenmalige partij, de VVD, stevig naar rechts verleggen. Toen dat niet lukte, begon Wilders aan zijn eenzaam avontuur met het oprichten van zijn eigen politieke beweging. Hierbij volgt hij de Fortuyn-formule. Net als Pim Fortuyn kiest Wilders niet voor de oprichting van een klassieke politieke partij, waarbinnen het collectief probeert overeenstemming de bereiken over de gemeenschappelijke uitgangspunten en aspiraties. Wilders biedt een `compromisloos' program aan waarbij anderen zich kunnen aansluiten. En net als Fortuyn hoopt hij kiezers te trekken door zich te presenteren als het anti-establishment alternatief voor de Haagse `Binnenhovelingen', die hij vergelijkt met ,,grijze muizen'' en betitelt als een ,,laffe en bange elite die ons land heeft geschaakt''.

Het program van Wilders heeft veel onderdelen die ook bij andere partijen zijn terug te vinden. Net als de SP noemt hij de ouderenzorg in verpleegtehuizen ,,schandalig'', met de VVD deelt hij het hameren op veiligheid. Ook onderschrijft hij de communis opinio dat het politiek systeem moet worden gemoderniseerd om de burger meer bij het bestuur te betrekken. Maar in tegenstelling tot de bestaande partijen kiest Wilders voor een politiek van de hyperbool. Ministeries moeten worden opgeheven, de Antillen moeten het Koninkrijk uit, als Turkije lid wordt van de Europese Unie moet Nederland eruit. Verdragen moeten desnoods worden opgezegd, heropvoedingskampen en tuchtscholen moeten worden ingevoerd, en het leger moet indien nodig de openbare orde bewaken. Trouw-columnist Ephimenco typeerde Wilders' wereldbeeld vanochtend terecht als `claustrofobisch'. Maar zijn program heeft ook autoritaire en nationalistische trekken. Het is zeer de vraag in hoeverre dit alles verenigbaar is met de door Wilders zo aanbeden Nederlandse identiteit.