Verkoop van sigaretten en shag omlaag

De verkoop van het aantal sigaretten is vorig jaar met 12 procent afgenomen. Ook is er 8 procent minder shag verkocht. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gisteren gemeld.

Volgens het CBS zorgt de aangescherpte Tabakswet, samen met de forse prijsverhoging van 1 februari 2004, voor een grote afname in de tabaksverkoop. De overheid gaat er ondanks deze terugloop niet op achteruit: door hogere accijnzen bedroeg de accijnsopbrengst vorig jaar 1,94 miljard euro. In 2003 was dit nog 1,75 miljard.

Ongeveer de helft van de sigaretten wordt in Nederland verkocht in supermarkten, een kwart in benzinestations. De laatste 25 procent komt bij de tabaksdetailhandel vandaan. Volgens Gert Koudijs van NSO, de brancheorganisatie voor de tabakshandel, neemt het aantal tabakszaken weliswaar af, maar heeft dat niet direct iets te maken met de dalende verkoop van shag en sigaretten. De afname is volgens hem niet veel sterker dan die in de rest van de detailhandel, waar kleine winkeliers het steeds vaker afleggen tegen de supermarkten.

Vorig jaar registreerde NSO, waar 85 procent van de tabakswinkels in Nederland bij aangesloten is, het verdwijnen van ongeveer twintig winkels. ,,De beweging is vooral van tabak naar gemak'', vertelt Koudijs. Veel winkeliers bieden een steeds breder assortiment, met naast sigaretten ook tijdschriften, strippenkaarten en krasloten. Volgens Koudijs moeten tabakswinkeliers meer moeite doen om klanten te behouden. ,,Gewoon achter je toonbank staan en wachten is er niet meer bij.''

Tabakspeciaalzaak Anita in Amsterdam verkoopt ook snoep, tijdschriften en staatsloten, maar tabak zorgt voor het grootste deel van de omzet. Volgens een medewerkster ,,valt het wel mee'' met de daling van tabaksverkoop. ,, Mensen die zeggen een maximaal bedrag voor een pakje te willen betalen, blijven uiteindelijk toch roken.'' Wel valt haar een toename van de verkoop van goedkope tabaksmerken op.

In tegenstelling tot de algemene trend krijgt de coöperatie van tabakswinkels Primera (318 winkels) er jaarlijks zelfs ongeveer 25 filialen bij. `Formulemanager' Martien van Zutven verwacht in 2010 op 400 te zitten. De toename is gedeeltelijk toe te schrijven aan bestaande winkels die zich bij de coöperatie aansluiten. Ook vestigen winkels zich op nieuwe locaties, zoals in Vinex-wijken.

Het grootste effect op de tabaksverkoop heeft volgens Van Zutven het verbod op roken op de werkplek. Ook vindt hij de groei van goedkope merken zorgelijk: ,,De marges zijn in procenten gelijk, maar in absolute getallen zijn goedkopere sigaretten nadelig voor ons.'' Wel profiteren de Primera-winkels van de verkoop van het huismerk.

Het CBS meldde gisteren dat er vorig jaar in Nederland per hoofd van de bevolking 912 sigaretten werden verkocht, tegen 1.050 in het jaar daarvoor. Sigaren werden er vorig jaar gemiddeld 28 per Nederlander verkocht, evenveel als in 2003.