Medicijn na 20 ja/nee-vragen online

Een vrouw doodde zichzelf met pijnstillers die ze op internet bestelde. Het Medisch Tuchtcollege onderzoekt de zaak.

Heeft u nagelschimmel, acne of erectieproblemen? Dokteronline.com helpt. Medicijnen via online recept, meldt de site. Wie snel en vertrouwelijk medicijnen wil, kan hier terecht. Klik op een aandoening, en u kunt direct kiezen uit een viertal merkmedicijnen.

Een twintigtal ja/nee vragen (heeft u hoge of lage bloeddruk?) later, en als u belooft uw eigen arts in te lichten over uw bestelling, krijgt u de pillen binnen één dag ,,in neutrale verpakking'' thuisgestuurd. U betaalt ook nog 12,40 euro voor een artsconsult, want de arts controleert uw ingevulde vragenlijst voordat u het medicijn krijgt.

Een depressieve vrouw bestelde vorige maand bij deze site de pijnstiller Depronal en pleegde daarmee zelfmoord. Ze had al verscheidene zelfmoordpogingen gedaan. Maar dat wist de internetdokter die haar vragenlijst bekeek niet. Want hij had geen persoonlijk contact met de vrouw gehad.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft de betrokken `netdokter', die wel basisarts maar geen huisarts is, in het najaar van 2004 al gesommeerd met zijn internetpraktijk te stoppen. De inspectie lichtte ook het openbaar ministerie in. Inmiddels heeft de inspectie het Medisch Tuchtcollege ingeschakeld.

VVD-Kamerlid Schippers reageerde in het tv-programma Nova. Ze wil dat er een totaalverbod komt op medicijnen voorschrijven via internet en ze vertelde erbij dat daarvoor ,,een meerderheid in de Tweede Kamer'' bestaat. Dat blijkt niet het geval. Vanochtend distantieerde het CDA-er Buijs zich van haar opmerking. Hij bepleit voorzichtigheid en het volgen van de richtlijnen.

Niemand weet hoeveel internetartsen er in Nederland actief zijn, laat staan dat er overzicht is over wat ze precies doen. Beleidsmakers schatten dat er ongeveer vijftien Nederlandse sites in de lucht zijn, die samen enkele honderden patiënten bedienen.

Maar online-huisarts Robert Mol van emaildokter.nl vertelt zelf alleen al 1.600 patiënten te hebben geholpen sinds juli. De inspectie heeft tot nu toe in elk geval drie artsen wegens onverantwoordelijke online-praktijken gesommeerd te stoppen. Volgens alle betrokkenen gaat het om een kleine maar sterk groeiende praktijk. [Vervolg DOKTERONLINE: pagina 3]

DOKTERONLINE

Dokteren via internet nog 'zooitje'

[Vervolg van pagina 1] Op een gisteren gehouden congres over E-Health voorspelden deelnemers meermalen ,,een revolutie'' in de gezondheidszorg die ,,het huidige stelsel volledig op zijn kop zal zetten''.

Online specialist en emeritus hoogleraar interne geneeskunde en endocrinologie G. Hennemann was op dat congres. Hij is zeer geschokt over dit ,,tragische incident''. Maar een verbod op online dokteren, gaat hem veel te ver. Mag hij nu zijn diabetespatiënten op internet geen recept meer voorschrijven, terwijl hij iemand al twintig jaar insuline voorschrijft? Wat een onzin, zegt Henneman, ,,Binnen een behandelrelatie moet dat kunnen. En het gebeurt ook steeds vaker. Steeds meer dokters handelen met hun patiënten recepten en consulten via internet af.''

Maar moet het ook anoniem kunnen, bij patiënten die je nooit gezien hebt en van wie je geen medisch dossier hebt?

,,Ja'', zegt Hennemann, die met 35 specialisten vragen beantwoordt op de site mijnspecialist.nl. ,,Tenzij uit nader e-mailcontact blijkt dat het riskant kan zijn iemand een middel voor te schrijven. Dus moet je dat nader overleg altijd goed organiseren.''

Omdat dokteren via internet nog ,,een onoverzichtelijk zooitje'' is, heeft de specialist samen met vier andere internetpioniers in februari de Nederlandse Vereniging E-Health opgericht.

Zestig kandidaat-leden – huisartsen, specialisten en paramedici – hebben zich aangemeld. Zij worden nu door de vereniging gescreend, zegt Hennemann. Leden moeten als arts ingeschreven staan en beschikken over een zogeheten BIG-registratie, zodat ze zich openstellen voor tuchtrechtspraak en de civiele rechter. Daarnaast moeten ze bereid zijn zich periodiek door de vereniging te laten toetsen op kwaliteit. En dan wordt ook gekeken naar hun sites, hun financiering en de vragenlijsten die ze hun patiënten online voorleggen. Hennemann: ,,Als dat allemaal ja/neevragen zijn, bijvoorbeeld of iemand een hoge of een lage bloeddruk heeft, en er verder niet doorgevraagd wordt, vind ik dat niet acceptabel.''

Dat beaamt Robert Mol, huisarts in Rotterdam en daarnaast ook e-maildokter. Sinds afgelopen juli heeft hij 1.600 patiënten via internet geadviseerd. Mensen die hij nooit heeft gezien. Mensen met gewichtsproblemen die een pil willen hebben. Mensen die geen tijd hebben om met hun kwaal tijdens kantooruren naar de huisarts te gaan. Mensen die geen huisarts hebben. En mensen uit het buitenland die willen weten wat een Nederlandse dokter zou doen. En een vaste groep patiënten die de e-maildokter vraagt om erectiepillen die ze voorheen voor 10 tot 15 euro per pil ,,ergens op het internet bestelden'', zonder dat ze wisten wat ze kregen.

Mol belt de patiënten terug die hem benaderen. Dan stelt hij aanvullende vragen. Maar omdat een groeiende groep niet gebeld wil worden, zegt hij, blijft het contact in die gevallen beperkt tot de e-mail.

Afgelopen week nog. Een snelle internetjongen mailde hem dat hij last had van ontlastingproblemen. De man had geen tijd om teruggebeld te worden en vroeg of Mol hem terug kon mailen. Mol heeft hem toen per mail vragen gesteld. De man antwoordde dat zijn moeder was overleden aan dikke darmkanker. ,,Ik heb hem geadviseeerd zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan. Die zal hem naar het ziekenhuis verwijzen om zich te laten onderzoeken op darmkanker.''

Ik schrijft pas medicijnen voor, zegt Mol, als ik mijn aanvullende vragen heb kunnen stellen. ,,Anders ben ik een slechte arts.'' Daarmee denkt hij zo'n incident, met dodelijk afloop zoveel mogelijk uit te sluiten. ,,Maar helemaal voorkomen kan je het nooit. Mensen met psychische problemen kun je via internet adviseren maar je moet je heel nadrukkelijk bevragen. En achter zo'n gemoedstoestand kom je vaak na flink en zorgvuldig doorvragen.'' En verder houdt hij een elektronisch dossier bij van de mensen die hem benaderen. ,,Ook dat is een extra check up.''

En nu? Zit er nog toekomst dokteren op internet? ,,De patiënten willen wel'', zeggen online specialist Hennemann en e-maildokter Mol. ,,Het hangt van de politiek en ook de beroepsvereniging af in hoeverre we dit in goede banen kunnen leiden en tot een succes kunnen maken. Maar als het aan de patiënt ligt staat ons een revuolutie te wachten.''