Gonzend stadsleven in concert Volharding

Het leven in de grote stad met al zijn herrie, vuiligheid en drukte. Dat is wat Orkest De Volharding in het nieuwe programma City Life centraal wil stellen. Anti-intellectualistische muziek dus, geënt op het energieke minimalistische idioom van Terry Riley en Steve Reich, door componisten die niet bang zijn hun handen vuil te maken aan jazz en andere grootstedelijke cultuurverschijnselen. Twee nieuwe composities, twee nieuwe bewerkingen en Rileys minimalistische monument In C (1964) vormen samen het programma.

Hans Koolmees maakte een bewerking van zijn Les Fumées (2001), oorspronkelijk een werk voor jazz-band. Samen met Steve Reichs City Life, waaraan het programma zijn naam dankt, was dit het werk waarin het grootsteedse gevoel het sterkst aanwezig was: gonzende drukte, verstilde momenten maar vooral ook een hoop kabaal. City Life (1995), oorspronkelijk voor blazer én strijkers, werd keurig bewerkt door Anthony Fiumara, artistiek leider van De Volharding. De harde, rauwe klank van dit orkest past het stuk uitstekend, maar het werk is zo zonder strijkers toch ééndimensionaler.

In Gerard Beljons Morgen, dat in première ging, treden soliste en ensemble met samples van zichzelf in dialoog. Het bleek een bombastisch en vrij monotoon werk. Mezzosopraan Antje Lohse deed goed haar best om er iets gevariëerders van te maken, maar door de constant dreinende spookhuis-sfeer krijgt het stuk als geheel iets pathetisch. De herhalingen werken hier als bezwerende mantras, en enkele etherische, engelachtige momenten versterken alleen maar de indruk van gezochte sprookjesachtigheid.

De andere première, Cheese Cake van Jacob ter Veldhuis, is een hommage aan saxofonist Dexter Gordon. Diens zware stem galmt vervormd en bewerkt via luidsprekers de zaal in, aanvankelijk fris, energiek en fantasierijk becommentarieerd door het ensemble. Ter Veldhuis lijkt echter moeite te hebben de spanning vast te houden, en de joligheid wordt op de lange duur wat vermoeiend. Een loom intermezzo brengt afwisseling, maar dreigt in logheid te verzanden. Met enkele rake klappen eindigt het werk toch nog krachtig.

De Finse dirigent Jussi Jaatinen leidde het geheel met sobere gebaren. Reich en Koolmees had hij strakker en energieker mogen dirigeren, maar in de andere werken was het juist bewonderenswaardig dat hij zich niet teveel liet knechten door de meedogenloos doorlopende samples.

Concert: Orkest De Volharding o.l.v. Jussi Jaatinen. Gehoord: 9/3 Felix Meritis, Amsterdam. Herh.: 31/3 Den Haag, 2/4 Rotterdam. Info: www.volharding.com.