De gulden kroon van Wilders

En als het moet, dan ook de gulden maar terug. Dat stelt politicus Geert Wilders in de `onafhankelijkheidsverklaring' die hij zondag presenteerde. Maar kan dat eigenlijk wel? Technisch gezien is het antwoord: ja. Maar de gevolgen zijn enorm.

De Europese integratie is inmiddels zo ver voortgeschreden dat er nauwelijks meer een land te vinden is dat als rolmodel voor `Nederland guldenland' kan dienen. IJsland? Te klein. Zwitserland? Te bijzonder, gezien de unieke rol van de Zwitserse franc en die van het bankwezen.

Blijft over: Noorwegen. Ultrakort samengevat is dat een land met een kwart van de Nederlandse bevolking waar de welvaart anderhalf maal hoger is en de economische groei terug is op een pad van 3 procent, tegen hier: tussen 1 en 2 procent. De inflatie is er lager, en de centrale bank hanteert vooralsnog een geldmarktrente die een kwart procent lager is dan in de eurozone. De staatsschuldquote is de helft van de Nederlandse, en er is een begrotingsoverschot van - schrik niet - tien procent, mede dankzij de enorme olieplas.

Ideaal land, niet? En toch is de lange-termijnrente, een cruciale grootheid voor de economie, er 0,4 procentpunt hoger dan in Nederland. Ondanks de uitstekende staatshuishouding wijst die hoge rente pijnlijk op de doorslaggevende factor die in Europa de hoogte van de rente op de obligatiemarkt bepaalt: het valutarisico. Toen de euro nog moest worden ingevoerd, dacht iedereen dat er flinke renteverschillen tussen de eurolanden zouden blijven. Dat zou worden veroorzaakt door verschillen tussen landen met een zwakke staatshuishouding (Italië) en landen met een sterke reputatie (Duitsland). Niets bleek minder waar. Het weggevallen wisselkoersrisico na de komst van de euro blijkt allesbepalend. De renteverschillen zijn veel kleiner dan verwacht.

Stel nu dat Nederland de gulden weer invoert, en daarmee een valutarisico herintroduceert. Als een voorbeeldig land als Noorwegen al 0,4 procentpunt meer rente betaalt dan eurolanden, wat zou er dan met het kleine, traag groeiende en budgettair wankele Nederland wel niet gebeuren? Een rente die bijvoorbeeld 1 procentpunt hoger is dan nu drukt de consumptie en de bedrijfswinsten, ondergraaft via de hypotheekrente de woningmarkt, en bezorgt de overheid een jaarlijkse extra kostenpost van drie miljard euro bij het financieren van de staatsschuld. Andere economische kosten van een zwevende munt (en de kosten van de herinvoering) komen er nog bij. Terug naar de gulden wordt zo prohibitief kostbaar.

Niet getreurd: wie per se wil, kan altijd nog op eigen houtje de Noorse kroon invoeren. Moet je dan wel voor emigreren.