Te huur: roeibaan (met riet)

In augustus vorig jaar krioelde het van de mensen in en rondom de olympische accommodaties in Athene. Ruim een half jaar later staan veel stadions leeg. Het wachten is op een nieuwe wet, die investeerders over de streep moet trekken.

Oog in oog met vier grommende Duitse herders bedenkt een bezoeker zich wel twee keer om het Markopoulo paardensportcentrum te betreden. Of de honden ingezet zijn voor de bewaking of particulier bezit zijn van de dienstdoende toezichthouder, wordt niet duidelijk; wel dat hun aanwezigheid pottenkijkers afschrikt. Een kijkje op het complex ten zuidoosten van Athene, waar dressuuramazone Anky van Grunsven bijna zeven maanden geleden haar tweede gouden olympische medaille won, vereist officieel toestemming van het ministerie van Cultuur, de beheerder van de olympische accommodaties, waar vorig jaar zomer de Spelen in Athene zo succesvol verliepen.

En dat geldt voor alle olympic venues. Ook op plaatsen waar je ongehinderd kunt doorlopen, zoals het Faliro paviljoen nabij Piraeus, waar tijdens de Spelen taekwondoka's elkaar bevochten en vorig weekeinde Pasok, de Griekse socialistische partij zijn jaarlijkse congres hield. Terwijl werkers stapels stoelen versjouwen, komt een druk gesticulerende man aanrennen. Nee, nee, geen stap verder, onder geen beding. Scheutiger dan het geven van een telefoonnummer om goedkeuring van het ministerie te vragen kan hij niet zijn. Om vervolgens op aanzwellend grimmige toon te verzoeken snel te vertrekken.

Op het Hellenikon complex, waar de Nederlandse hockeyteams zilver wonnen en de honkballers werden weggeslagen, versperren bewapende militairen de toegang. Aan de overkant van de kustweg, op het Agios Kosmas zeilcentrum, waar niet één Nederlandse boot in de prijzen viel, houdt een politieman iedereen staande.

Alleen op OAKA, het grote centrale olympische complex met onder andere de atletiekbaan, de tennisbaan, de wielerbaan, de zwembaden en de turnhal, ontbreekt bewaking. Waarschijnlijk omdat het Olympisch Stadion tijdelijk door de voetbalclub AEK Athene wordt gebruikt en de basketballers van Panathinaikos hun wedstrijden in een van de hallen spelen.

Een openstaand hek nabij de wielerbaan, waar sprinter Theo Bos een millimeter tekortkwam voor de gouden medaille, nodigt uit tot een (illegaal) bezoek aan OAKA, waar de verlatenheid vreugdeloosheid opwekt – tijdens de Spelen krioelde het hier van de mensen. Zelfs het karakteristieke en veelbesproken dak boven het Olympisch Stadion verzinkt in ledigheid.

Hoewel ze er op het oog allemaal netjes en goed onderhouden bijliggen, is het algemene beeld van de olympische accommodaties dat van een deprimerende desolaatheid. Is dit nu de erfenis van de Olympische Spelen, waar het Internationaal Olympisch Comité (IOC) altijd zegt zo veel oog voor te hebben?

Als met de nalatenschap het vernieuwde metronet en de opgeknapte binnenstad van Athene worden bedoeld, heeft het IOC iets om trots op te zijn. Maar als om de core business gaat, kan het IOC onmogelijk tevreden zijn over de afwikkeling in Griekenland. En Athene is niet de enige stad die worstelt met de naweeën van de Spelen. Zelfs het veelgeprezen Sydney zit opgezadeld met olympische accommodaties die niet rendabel te exploiteren zijn.

Het goede nieuws is dat de Griekse regering hard werkt aan een post-olympisch plan. Het slechte nieuws: het wil niet vlotten door wettelijke en zakelijke obstakels. Bovendien hebben politieke invloeden het proces vertraagd. De tot vorig jaar april regerende socialisten van Pasok hadden wel nagedacht over het gebruik van de accommodaties, maar in de ogen van de nieuwe machthebbers, onder leiding van de rechtse Nieuwe Democraten, niet goed genoeg.

Het oude plan, waarvan de klacht was dat het te veel was georiënteerd op het inrichten van congrescentra, verdween in de prullenmand. Na maanden studie kwam de huidige regering met een nieuw plan, dat december vorig jaar met veel aplomb werd gepresenteerd door premier Kostas Karamanlis, die wegens de Olympische Spelen in zijn land vorig jaar ook minister van Cultuur werd, maar nu alle olympische zaken heeft uitbesteed aan zijn plaatsvervangster Fanny Palli-Petralia.

Het masterplan van de regering voorziet er in dat de grond en de accommodaties eigendom blijven van de staat en het gebruik wordt overgedragen aan investeerders. Uitgangspunt is het imago van Athene zodanig op te waarderen dat de stad het gehele jaar attractief is voor toeristen. Met buitenlandse investeringen en kennis hoopt de regering nieuwe banen te creëren en, zoals ze zegt, daarmee het leven van de Atheners te veraangenamen.

De plannen moeten gerealiseerd worden door het aan de staat gerelateerde uitvoeringsorgaan Hellenic Olympic Properties, waarvan Kristos Hadjiemmanuil sinds tien maanden voorzitter is. Deze in Londen gerekruteerde academisch gevormde econoom is teruggehaald naar zijn vaderland om de post-olympische puzzel in elkaar te zetten.

De trage vorderingen ten spijt is Hadjiemmanuil optimistisch dat hij zijn klus binnen de vastgestelde termijn van drie jaar kan klaren. Daags na terugkeer uit Cannes, waar hij op een internationaal forum voor onroerend goed investeerders trachtte te interesseren, vertelt Hadjiemmanuil dat waarschijnlijk deze week nog het wetsvoorstel wordt ingediend om talrijke wettelijke bepalingen in te perken.

Hadjiemmanuil hoopt te voorkomen dat lokale overheden zich in procedures kunnen mengen en zo voor oponthoud zorgen. ,,Daarnaast willen we geregeld hebben dat investeerders niet in oneindig veel regels verstrikt raken, maar bij een soort one-stop shop één vergunning kunnen krijgen. Als die zaken voor elkaar zijn, hebben we investeerders wat te bieden. En er bestaat interesse, is in Cannes gebleken.''

Zodra het parlement de wet heeft goedgekeurd, zal Hadjiemmanuil inschrijvingen voor de overheidsplannen openstellen. Als de opzet slaagt, komt op Hellenikon, het voormalige vliegveld, een pretpark, wordt het paardensportcentrum uitgebreid met een hotel en golfbaan van achttien holes, wordt het zeilcentrum een hoogwaardige haven met toeristische attracties en komen op de plaats waar het beachvolleybal werd gehouden mogelijk een atletiek- en kunstijsbaan.

Van een aantal accommodaties staat de bestemming inmiddels vast, zoals van het Faliro paviljoen, dat een congrescentrum wordt. De hal in Ana Liosia, waar judo en worstelen werden gehouden, wordt verbouwd tot een academie voor dans, kunst, film, muziek en theater. En de Nikea Hal, waar het gewichtheffen plaatshad, wordt gebruikt voor (lokale) culturele activiteiten. Beide plaatsen liggen ver buiten de stad en gelden als sociaal zwakkere wijken. Zij kregen olympische accommodaties om de buurt een impuls te geven.

De grootste zorg geeft de roeibaan, die is aangelegd in het nationaal park Schinias. Vooralsnog is het de bedoeling de baan te verhuren als trainingsaccommodatie voor buitenlandse roeiploegen. Maar de animo is niet groot, want de baan wordt overwoekerd door riet – geld voor onderhoud is er nauwelijks.

Wat Hadjiemannuil betreft is er bij de herinrichting van olympische accommodaties haast geboden, omdat leegstand tot verwaarlozing leidt en de kosten voor bewaking en onderhoud zestig miljoen euro per jaar bedragen. Een som die boven op de totale kosten van de Olympische Spelen komen. En die waren met negen miljard euro, in plaats van de begrote vier miljard, al flink uit de hand gelopen.

Ook de regering wil niets liever dan de zaken zo snel mogelijk afhandelen, omdat het risico van een publieke opstand tegen de enorme overschrijding van het olympische budget evident is. Vooralsnog blijft de ergernis over de uit de hand gelopen kosten beperkt tot geklaag in huiselijke kring, maar de dreiging van groeiende onvrede ligt voortdurend op de loer.