Legitimatie in coffeeshops wordt lastig

Maastricht voorziet grote juridische problemen met de identificatieplicht voor bezoekers van coffeeshops. De gemeente voert de nieuwe regel binnenkort op proef in op verzoek van minister Donner (Justitie, CDA).

Om buitenlandse kopers van drugs te weren wil Donner straks in Nederlandse grensgemeenten dat bezoekers van coffeeshops kunnen aantonen dat zij in Nederland woonachtig zijn.

Maastricht, dat als eerste grensgemeente een systeem zal beproeven, heeft daarom als eis voor invoering gesteld dat het ministerie van Justitie alle kosten draagt die voortvloeien uit eventuele civiele procedures. Dat heeft een woordvoerster van burgemeester Leers vanochtend bevestigd. De kans op procedures tot aan het Europese Hof voor de mensenrechten en eventueel daaruit voortvloeiende schadeclaims is groot, zo denkt de gemeente.

De invoering van een systeem waarbij onderscheid wordt gemaakt naar het land waar de coffeeshopbezoekers vandaan komen is vooral bedoeld om buitenlandse toeristen te weren. ,,Als de uitslag positief voor Maastricht uitvalt, kunnen alle steden in de grensgebieden daar hun voordeel mee doen. Vandaar dat het redelijk is dat het ministerie van Justitie alle kosten voor procedures en schadeclaims voor haar rekening neemt'', aldus de woordvoerster van de gemeente. Maastricht voert het pasjessysteem in op verzoek van Donner. Op termijn wil de minister dat alle grensgemeenten een dergelijk systeem invoeren. Onduidelijk is nog of bezoekers zich kunnen identificeren met paspoort of rijbewijs of dat er speciale passen ingevoerd worden.

Het weren van buitenlandse toeristen betekent in de praktijk een onderscheid maken naar ingezetenschap. Volgens de gemeente Maastricht is een dergelijk onderscheid in Europees verband ontoelaatbaar. Het ministerie van Justitie verwacht dat het pilotproject voor het Europese Hof wél juridisch stand zal houden. Justitie en Maastricht overleggen nog over de juridische consequenties van een dergelijk pasjessysteem. De Maastrichtse gemeenteraad moet zich nog uitspreken over het project.

Maastricht wil met haar buitenlandse buurgemeenten overleggen over hun softdrugsbeleid. Volgens Leers moet `het buitenland' zich aanpassen aan het Nederlandse drugsbeleid. Anders moet Nederland haar drugsbeleid aanpassen aan dat van het buitenland. In de praktijk zal dat volgens de woordvoerster neerkomen op een stringentere aanpak van de softdrugshandel en de coffeeshops in de stad.

Maastricht verwacht in de toekomst een verregaande liberalisering van het Europese coffeeshopbeleid, zo schreef Leers in een eerder deze maand verschenen notitie over het lokale softdrugsbeleid: `Versnelling van het coffeeshopbeleid'. ,,Die ontwikkelingen zijn niet meer te stoppen. (..) In de toekomst is er wellicht geen onderscheid meer tussen alcohol en drugs. Deze genotsmiddelen zijn dan algeheel geaccepteerd.''

Vooralsnog wil Maastricht de overlast terugdringen door coffeeshops uit de binnenstad te verplaatsen naar de rand van de stad.