Grote Europese actie witwassen

De Spaanse politie heeft dit weekeind in en rond de Zuid-Spaanse stad Marbella 41 mensen gearresteerd in een actie tegen wat ze omschrijft als het grootste witwasnetwerk van criminele gelden ooit.

Het zou gaan om een operatie van honderden miljoenen euro's. Het geld zou voor een groot deel op frauduleuze wijze onttrokken zijn aan de Russische oliegigant Yukos, om te worden geïnvesteerd in Spanje. Een Nederlandse vennootschap speelt daarbij volgens de Spaanse justitie een centrale rol.

Aan de politie-actie onder de codenaam Blanca Ballena (Witte Walvis) hebben ruim honderd politiemensen anderhalf jaar gewerkt. Het speciale anticorruptieteam van de Spaanse justitie maakte zaterdag bekend dat er 41 arrestaties zijn verricht, waaronder drie notarissen en vijf medewerkers van advocatenkantoor Del Valle Abogados.

De arrestanten zijn afkomstig uit Spanje, Frankrijk, Chili, Finland, Rusland en Oekraïne. Vier van hen blijven in voorarrest. Volgens enkele internationale kranten heeft justitie in Nederland invallen gedaan in Den Haag en Haarlem. Woordvoerders van het openbaar ministerie en de Nederlandse politie zeggen echter van niets te weten.

Volgens de Spaanse politie is ten minste 600 miljoen euro zwart geld met de operaties gemoeid, een politiebron van de Spaanse krant El País sprak zelfs het vermoeden uit dat het om miljarden ging. ,,Het ergste moet nog komen'', zei een officier van justitie in Marbella. Naast Russische oliedollars gaat het volgens justitie om geld afkomstig uit drugs- en wapenhandel, prostitutie, ontvoeringen, afpersingen, huurmoorden en fraude. De krant meldt verder dat onderzoeksrechters en officieren van justitie uit zeven betrokken landen, waaronder Nederland en de VS, op weg zijn naar Marbella voor overleg met de Spaanse Justitie.

Het naar Spanje gesluisde geld zou via een duizendtal brievenbusmaatschappijen op Gibraltar en aan de Costa del Sol zijn belegd in onroerend goed aan de Spaanse zuidkust.

Bij de arrestanten werden 42 Rolls Royces, Ferrari's en andere dure auto's aangetroffen, evenals grote hoeveelheden juwelen, een groot jacht in de haven van Puerto Banus en twee zakenvliegtuigen. Onder de beleggingen bevinden zich twee complete woonbuurten met dure villa's.

[Vervolg WITWASSEN: pagina 11]

WITWASSEN

Marbella pleisterplaats voor bendes

[vervolg van pagina 1]

Marbella maakte de laatste vijftien jaar naam als pleisterplaats voor grote misdaadbendes uit Rusland en Europa. Behalve het aantrekkelijke klimaat fungeren vooral de positie aan de invoerkust van de hasj voor de Europese markt en de nabijheid van de financiële vrijhaven Gibraltar als aantrekkelijke vestigingsfactoren. Ook Menatep, de houdstermaatschappij van Yukos, is op Gibraltar gevestigd.

Het nu opgerolde witwasnetwerk zou volgens het onderzoek gebruikmaken van reeksen houdstermaatschappijen in de Verenigde Staten, Canada, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland. De Nederlandse vennootschap, vermoedelijk een brievenbusmaatschappij, wordt door justitie een centrale rol toegeschreven bij het wegsluizen van gelden van Yukos.

Yukos staat onder druk sinds grootaandeelhouder Michail Chodorkovski in oktober 2003 achter de tralies verdween. Hij staat momenteel in Moskou terecht voor belastingfraude, maar houdt zelf staande dat het Kremlin hem straft voor zijn politieke ambities. Een claim van 28 miljard dollar achterstallige belastingen door Moskou heeft Yukos inmiddels tot een faillissement gedreven.

Een Yukos-woordvoerder zei dat het concern niet op de hoogte is van de witwaszaak en geen zaken doet in Spanje. Hij ziet het als onderdeel van de Russische campagne tegen Yukos. ,,Hierna zeggen ze nog dat we geld witwassen op Mars.'' Het Russische openbaar ministerie ontkent in de lokale media dat een Russische tip ten grondslag lag aan het Spaanse onderzoek.

Een bron in Spanje meldt het persbureau Reuters dat de leiding van Yukos niet op de hoogte was van de witwasoperatie. In Rusland wordt momenteel gespeculeerd dat Yukos slachtoffer is van criminele werknemers. Zakenkrant Vedomosti acht het echter onwaarschijnlijk dat tientallen of honderden miljoenen buiten medeweten van het bestuur zijn weggesluisd.