The Man

Friedrich Friedl, directeur van het Duitse softwarebedrijf Chessbase, meldde zich aan de balie van hotel Anibal in Linares, zag Gari Kasparov en vroeg hoe hij zich voelde. Kasparov grijnsde en zei: ,,Als een oude man, Fred. Het valt niet mee om al die energieke jonge Turken bij te houden.''

Kasparov had goed grijnzen. Hij had net een vlot aanvalspartijtje gewonnen van Michael Adams. Met nog twee ronden te gaan stond hij anderhalve punt voor op Topalov en Anand. Alles leek in orde.

Ik moest toen denken aan de klassieke pokerfilm The Cincinnati Kid, uit 1965. The jonge held, gespeeld door Steve McQueen, wil erkend worden als de beste pokeraar van New Orleans, maar daarvoor moet hij de oude kampioen verslaan, die gespeeld wordt door Edward G. Robinson. De oude pokeraar staat bekend als `The Man'. De man die verslagen moet worden.

De oude man wint het beslissende pokerspel. Hij zegt: ,,Je bent goed, jongen, echt goed. Maar toch niet zo goed als nodig is. Zolang ik er ben, zal je op een na de beste zijn.''

Dat kon Kasparov de jonge Turken van de schaakwereld – Topalov, Anand, Leko en Adams – in het gezicht schreeuwen na het toernooi in Linares, zo leek het tenminste twee ronden voor het eind.

Achteraf zei hij dat hij toen al van plan was om het einde van zijn schaakloopbaan aan te kondigen. Er is geen reden om dat niet te geloven. In het verleden had hij er ook al een paar keer op gezinspeeld.

Ach, hoe graag hadden we hem gegund dat het aan het eind van zijn loopbaan net zo zou gaan als met de oude man uit de pokerfilm.

Maar nee. In de voorlaatste ronde speelde Kasparov met wit een snelle remise tegen Anand. Topalov won van Vallejo en verkleinde daardoor zijn achterstand op Kasparov tot een punt. In de laatste ronde van donderdag moesten Topalov en Kasparov tegen elkaar. Kasparov had aan remise genoeg om het toernooi alleen te winnen, Topalov moest winnen om samen met Kasparov toernooiwinnaar te worden.

Ondanks zijn agressieve stijl verliest Kasparov bijna nooit en het leek zeer onwaarschijnlijk dat hij het nu wel zou doen. Toch gebeurde het, op een zeer vreemde manier. Na 21 zetten wikkelde Kasparov in een vrijwel gelijke stelling af naar een pionneneindspel met een pion minder. Hij moet hebben gedacht dat het remise was.

Slechtere spelers dan Kasparov zou dat niet overkomen, want ze zouden er niet op vertrouwen dat ze zo'n eindspel goed konden berekenen. Kasparov vetrouwde op zijn enorme rekenkracht, maar ten onrechte. ,,Zijn grote geleerdheid heeft hem tot krankzinnigheid gebracht'', zeiden ze in een Amsterdams schaakcafé in zo'n geval. We zullen hem erg missen.

Wit Kasimdzjanov-zwart Kasparov, Linares, 9de ronde

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. e2-e3 e7-e6 5. Pg1-f3 Pb8-d7 6. Lf1-d3 d5xc4 7. Ld3xc4 b7-b5 8. Lc4-d3 Lc8-b7 9. 0-0 a7-a6 10. e3-e4 c6-c5 11. d4-d5 Dd8-c7 12. d5xe6 f7xe6 13. Ld3-c2 c5-c4 14. Pf3-d4 Pd7-c5 15. Lc1-e3 e6-e5 16. Pd4-f3 Lf8-e7 17. Pf3-g5 Dit was al eerder voorgekomen en de zwartspelers kwamen in moeilijkheden doordat ze iets probeerden te doen tegen de dreiging 18. Lxc5 gevolgd door 19. Pe6. 17...0-0 Typisch Kasparov. Hij laat wit zijn `dreiging' gewoon uitvoeren, ook al kost dat hem een kwaliteit. 18. Le3xc5 Le7xc5 19. Pg5-e6 Dc7-b6 20. Pe6xf8 Ta8xf8 Voor de kwaliteit heeft zwart compensatie door actief stukkenspel. 21. Pc3-d5 Wit geeft meteen een pion terug, maar hij had zich beter passief kunnen verdedigen met 21. De2. 21...Lb7xd5 22. e4xd5 Lc5xf2+ Deze loper kan niet genomen worden, want na 23. Txf2 Pg4 wint zwart. 23. Kg1-h1 e5-e4 24. Dd1-e2 e4-e3 25. Tf1-d1 Db6-d6 26. a2-a4 g7-g6 27. a4xb5 a6xb5 28. g2-g3 Hoe sterk zwarts koningsaanval al is blijkt uit de variant 28. b3 Ph5 29. bxc4 Df4 en wit heeft geen goede verdediging tegen de dreiging 30...Pg3+ 31. hxg3 Dh6+. 28...Pf6-h5 Dreigt te winnen met 29...Pxg3+ 29. De2-g4

MmMmMdlm

mMmMmMmg

MmMeMmgm

mgmGmMmh

MmgmMmKm

mMmMaMAM

MAImMcMA

DMmJmMmL

29...Lf2xg3 Maar nu voert Kasparov de beslissende klap met een ander stuk uit. 30. h2xg3 Het eindspel na 30. De6+ Dxe6 31. dxe6 e2 zou verloren voor wit zijn. 30...Ph5xg3+ 31. Kh1-g2 Of 31. Kg1 e2 32. Te1 Db6+ 33. Kg2 Df2+ 34. Kh3 Pf1 en zwart wint. 31...Tf8-f2+ 32. Kg2-h3 Pg3-f5 33. Td1-h1 h7-h5 Ook simpel 33...Txc2 was voldoende. 34. Dg4xg6+ Na 34. Dg5 35. Tf3+ 35. Kg2 Tg3+ zou wit onmiddellijk verliezen. 34...Dd6xg6 35. Th1-g1 Dg6xg1 36. Ta1xg1+ Kg8-f7 Wit gaf op. Met twee pionnen meer wint zwart het eindspel makkelijk.