Sociaal online

Ebele Wybenga (17) doet aan ego-marketing via MSN Messenger, maar nu gaat hij stoppen. Althans, voor een maandje

MSN bevestigt ons bestaan op lege momenten. Vrienden en kennissen geven virtueel teken van leven. Terwijl je schuchter verscholen bent achter `offline weergeven' duiken vanaf de startbalk geruststellende venstertjes op: `Pieter heeft zich zojuist aangemeld'. Messenger is een navelstreng die je verbindt met de sociale omgeving waarvan je afhankelijk bent. Je MSN-lijst is het bewijs dat je erkend wordt als individu. Communiceren is een grondrecht. Altijd en overal moeten er gesprekken gevoerd kunnen worden. Ook als je helemaal niets te melden hebt.

De vraag of iemand MSN heeft is sinds een paar jaar een overbodige. Vanaf groep vijf kan je niet meer zonder. Inmiddels is aangetoond dat het sociale leven van iemand met Messenger beter is dan van iemand die het zonder moet stellen. Geen wonder, want MSN is bezig een primaire levensbehoefte te worden. Het zou dom zijn om jezelf uit te sluiten van een activiteit waar miljoenen jongeren tegelijkertijd aan deelnemen.

Messenger is een virtuele voortzetting van het gewone sociale leven. Het programma kan zo worden aangekleed dat het je imago uitdraagt. Een soort ego-marketing. Je kan alle negatieve kanten van jezelf weglaten en een gepolijste indruk maken, door goede plaatjes te kiezen en een aansprekende naam. Ook hierbij zit de zucht naar erkenning. Je houdt elkaar op de hoogte van wat je meemaakt, welke feesten je bezoekt en wie je andere vrienden zijn. In MSN-namen staan liefdesverklaringen of uitnodigende zinnetjes. Plaatjes erbij van puberidolen of geliefde merken. Nieuwe schoenen kan je showen aan tientallen mensen tegelijk.

Zo nu en dan moet de lijst grondig gezuiverd worden. Nog nooit kon je vriendschappen zo geraffineerd laten doodbloeden. Aan de andere kant stelt Messenger je in staat de contacten te versterken die je anders misschien zou zijn vergeten. Zoals in mijn geval met een vakantievriendinnetje in Finland en met een Duitse vriend die in Schotland studeert. De MSN-lijst is een wonderbaarlijk fenomeen, een afspiegeling van je identiteit. Er is precies te zien hoe je zit ingebed in een groter geheel. Hoe langer de namen op je lijst en hoe meer emoticons, des te infantieler je vriendenkring. Waarschijnlijk geeft de lijst daarmee ook een indicatie van jouw intelligentie. Zo heeft Microsoft inzicht in de sociale netwerken en persoonlijke voorkeuren van miljoenen Nederlanders. MSN is heel praktisch, maar de dominantie van het medium gaat me tegenstaan.

Achter de vrolijke façade van poppetjes en lachebekjes worden harten gebroken, vriendschappen kapotgeroddeld en moorden beraamd. Een sluier van kille techniek staat oprecht persoonlijk contact in de weg. Vriendelijk begonnen discussies ontaarden in felle ruzies. Je verwacht een directe reactie, de ergernis loopt hoog op wanneer deze uitblijft. In een opwelling getypte zinnetjes, geschreven in verkorte spreektaal, zorgen voor vergissingen. Hoe is iets bedoeld? Spottend, plagend, serieus of geërgerd? Of een opmerking werkelijk gemeend is kan niet worden aangegeven met een emoticon. Die worden al voor zoveel verschillende dingen gebruikt dat het gissen is naar de betekenis. Elke nonchalante opmerking wordt in het geheugen van de computer gegrift. We moeten gaan oppassen wat we zeggen, MSN-gesprekken worden al aangevoerd in de rechtszaal.

Ik zie je niet zo vaak online, is een verwijt. Wanneer MSN uitvalt, ben je afgesneden van je contacten. Als MSN niet beschikbaar is om vijf uur 's middags, krijg je ontwenningsverschijnselen. Een stukje zekerheid valt weg en dat maakt je onrustig. De invloed van MSN op ons leven is ongezond groot. Daarom is het goed om te wennen aan een leven zonder Messenger. Laten we ons allemaal eens een maandje afmelden.