Amerikanen bezetten Damrak

Nederlandse en Amerikaanse beleggers wisselen stuivertje op het Damrak. De Hollanders verlaten het schip, de Amerikanen enteren.

Amerikaanse investeerders kochten vorig jaar op grote schaal Nederlandse aandelen. Deze gang naar het Damrak was een van de redenen voor de stijging van de AEX-index. De graadmeter snuffelde de afgelopen dagen aan de 380 punten, een grens die in 2002 voor het laatst werd doorbroken.

Maar de vraag is in hoeverre grote Nederlandse verzekeraars van de recente opleving profiteren. Vorige week zei Aegon dat in 2004 een winst van 600 miljoen was gemaakt op de verkoop van aandelen en vastgoed. Een belangrijk deel had betrekking op Nederlandse aandelen, want in Nederland liep de verzekeraar volgens topman Don Shepard ,,een verschrikkelijk hoog aandelenrisico''.

Bank- en verzekeringsinstelling ING bewandelt een vergelijkbaar pad. Ook ING maakte vorig jaar een winst van bijna 600 miljoen euro op de verkoop van aandelenbelangen. Ook hier vooral Nederlandse aandelen. Reden: het gehalte Nederlandse aandelen in de totale beleggingsportefeuille is te hoog en daarmee te risicovol.

Tegelijkertijd meldde zich de afgelopen weken een lange stoet Amerikaanse beleggers aan de poorten van Fifth Street nummer 450 in Washington, het hoofdkantoor van de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC. Uit hun jaarlijkse rapportage blijkt dat de aandelenbelangen van Amerikanen in Nederland vorig jaar sterk zijn uitgebreid. Holland is hot. Inmiddels hebben twaalf van de 25 grootste Nederlandse ondernemingen uit de AEX-index een Amerikaanse belegger in de gelederen (zie tabel).

De bij voorkeur in stilte opererende Capital Group (belegd vermogen meer dan 800 miljard dollar) en het eveneens publiciteitsschuwe Brandes (ruim 85 miljard dollar) hebben het afgelopen jaar toegeslagen op de Nederlandse effectenmarkt. Of zij bouwden vanuit het niets belangen op (Buhrmann, Aegon, Reed Elsevier), of zij vergrootten hun belangen (Ahold, Akzo, ASML). De manier waarop Amerikaanse beleggers hun belangen verkleinden (ABN Amro, Van der Moolen, Unilever) weegt niet op tegen de omvang van de investeringen.

Wat drijft de Amerikanen? Zij waren toch juist zo teleurgesteld in de Nederlandse markt door schandalen (Baan Company, Ahold, World Online, Shell) of in de beperkte invloed van aandeelhouders (HBG, Gucci)?

Maar vooral op het gebied van beleggersinvloed is de laatste jaren veel veranderd. De macht van Nederlandse commissarissen is teruggebracht ten gunste van aandeelhouders. De code Tabaksblat belooft het ondernemingsbestuur verder te emanciperen.

Het is juist de Dutch discount die volgens deskundigen te ver is doorgeschoten. De Nederlandse beurs heeft het de afgelopen jaren als een van de slechtste gedaan ter wereld. In Europa is de AEX-index een achterblijver, terwijl de Europese koersen weer zijn achteropgeraakt bij de Amerikaanse. ,,De AEX is dubbel ondergewaardeerd'',zegt Lukas Daalder, hoofd aandelenresearch van Bank Oyens & van Eeghen. En volgens hem zijn de schandalen in Nederland ietwat overtrokken. ,,Vergeet niet dat veel van de affaires in de Verenigde Staten zijn begonnen.''

Blijft de vraag waarom Amerikanen zich zo duidelijk manifesteren op het Damrak. Waarom geen Duitsers of Fransen? Michel Aupers, hoofd aandelenonderzoek bij Fortis, vermoedt dat er indirect veel Europees geld tussen de Amerikaanse investeringen zit. ,,Verzekeraars en pensioenfondsen besteden bij hun beleggingen meer uit, bijvoorbeeld aan grote Amerikaanse beleggingsfondsen''. Ofwel, gingen Europese pensioengelden vroeger rechtstreeks in Nederlandse aandelen, tegenwoordig gebeurt dat vaker via een tussenstop op het Amerikaanse continent. Ratio: grote beleggers specialiseren zich, concentreren expertise en bundelen inkoopkracht.

Last but not least is de rol van de Amerikaanse dollar. De Nederlandse beurs is een van de meest dollargevoelige doordat veel bedrijven een groot deel van hun omzet en winst in de VS realiseren. Voor de Amerikaanse belegger is dat een voordeel: het valutarisico is voor hen kleiner in Nederlandse aandelen. Als beleggers van een stijgende euro willen profiteren hoeven ze dat niet over de band van een Europees aandeel te doen, rechtstreeks beleggen in een valutatermijncontract ligt dan meer voor de hand. Daarom is een aandeel met minder valutarisico vaak aantrekkelijker voor een aandelenbelegger dan eentje met meer valutarisico.

Het lijkt geen toeval dat er onder de twaalf AEX-fondsen met Amerikaanse beleggers zich juist de bedrijven bevinden die veel in de VS doen: Aegon, Ahold, Akzo Nobel. Handelsbedrijf Buhrmann behaalt meer dan 80 procent van zijn brutowinst in de VS. Het heeft van de AEX-fondsen ook de meeste grootaandeelhouders uit de VS.