Verdonk is verdediging al begonnen

Minister Verdonk gaf de Tweede Kamer al vijf keer openheid van zaken over individuele asielzoekers, die de publiciteit zochten. Gisteren zei ze dat ze dat ook in de media wil gaan doen.

Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken) schreef gisteren aan de Tweede Kamer dat zij informatie uit dossiers van individuele asielzoekers openbaar wil maken om zich teweer te stellen tegen de stroom verhalen over uitgeprocedeerde asielzoekers in de media. In werkelijkheid brengt ze die informatie al lang naar buiten. Sinds de invoering van de Wet terugkeer asielzoekers (februari 2004) gaf ze in de Kamer zeker vijf keer openheid van zaken.

Op 26 maart 2004 vragen de Kamerleden Vos (GroenLinks) en De Vries (PvdA) opheldering over de zelfmoord van asielzoeker Andrej Donorov die naar Spanje was uitgezet. Verdonk vertelt uitgebreid over het onderzoek dat het Bureau Medische Advisering twee dagen voor uitzetting had gedaan naar de gezondheid van de heer Donorov. Daarbij noemt ze zijn naam. ,,Door het gebruik van medicijnen'', antwoordt Verdonk ,,zou Donorov rustig blijven. De medische dienst had zorggedragen voor een ruime hoeveelheid medicijnen zodat hij bij aankomst in Spanje niet zonder zou komen te zitten.''

Donorov krijgt geen medische begeleiding, wel deelt een tolk volgens haar bij aankomst aan de Spaanse autoriteiten mee dat de asielzoeker was behandeld voor schizofrenie en suïcidale neigingen en dat hij zijn medicijnen op tijd in moest nemen.

Persoonlijke gegevens worden alleen verstrekt met toestemming van de betrokkenen en als openbaarmaking niet leidt tot problemen voor de asielzoeker in zijn land van herkomst, aldus Verdonk gisteren. ,,We herkenden de verhalen niet van de schrijnende asielzoekers die het afgelopen jaar in de krant en op de televisie verschenen'', zegt haar woordvoerder. ,,Het beeld is eenzijdig. Daarom wil de minister meer opening van zaken geven.'' Dat er al uitgebreid uit dossiers wordt geciteerd in de Tweede Kamer heeft volgens hem te maken met de informatieplicht aan de Kamer. Over het gebruik van namen van asielzoekers, zegt de woordvoerder: ,,We gebruiken initialen tenzij een naam al publiek is geworden.''

Op 2 augustus 2004 stelde De Wit (SP) vragen over het overlijden van twee Somalische asielzoekers na hun uitzetting. De Volkskrant, het Algemeen Dagblad en Trouw hadden vier dagen eerder over deze kwestie bericht. Verdonk benadrukt tijdens het vragenuur dat de informatie in de berichtgeving niet juist is. Het gaat volgens haar maar om één Somalische asielzoeker afkomstig uit een meerderheidsclan die is uitgezet en acht maanden later vermoord. Somaliërs behorend tot een minderheidsclan zouden volgens haar niet mogen worden uitgezet.

,,Hij is tijdens zijn uitzetting in het bezit gesteld van een vliegticket'', leest Verdonk uit het dossier, ,,waarmee hij het veilige gebied in Somalië kon bereiken. Waarom hij in Mogadishu (onveilig gebied red.) is uitgestapt, is onbekend.'' Ze vindt het niet noodzakelijk om een onderzoek in te stellen.

Kamerlid De Wit (SP) stelt op 21 oktober 2004 vragen naar aanleiding van een bericht in de Volkskrant over de dood van de Iraanse asielzoekster F.K. in het asielzoekerscentrum Appelscha en het onderzoek dat het OM daarnaar heeft ingesteld. Minister Hoogervorst (Volksgezondheid) die de vragen mede namens Verdonk beantwoordt, vertelt dat nabestaanden van mevrouw F.K. aangifte hebben gedaan tegen betrokken artsen en verpleegkundigen. De zaak is aan het Medisch Tuchtcollege voorgelegd. De uitspraak wordt in de zomer van 2005 verwacht.

Op 24 januari van dit jaar zond het televisieprogramma 2Vandaag een reportage uit waarin een huilende mevrouw B. verklaarde dat zij afkomstig was uit Sierra Leone en nu zou worden teruggestuurd naar Nigeria. De volgende dag stelt Kamerlid Marijke Vos (GroenLinks) vragen over de nationaliteitsverwisseling. Verdonk (,,ik zal die casus even toelichten'') vertelt dat mevrouw B. aanvankelijk verklaarde in het bezit te zijn van de Sierra-Leoonse nationaliteit, maar zij had geen documenten. Nadat de vrouw enkele woorden op de ambassade van Sierra Leone had gezegd, verklaarde de ambassade dat zij niet uit dat land kwam. De Nigeriaanse ambassade herkende dat wel. De vrouw werd uitgezet naar Nigeria. Verdonk: ,,Later bleken er toch twijfels te zijn omtrent haar nationaliteit. Toen is mevrouw gepresenteerd bij de Sierra-Leoonse vertegenwoordiging in Nigeria waar werd vastgesteld dat mevrouw in het bezit was van de Sierraleoonse nationaliteit. (...) Toen is mevrouw teruggehaald naar Nederland. Op dit moment zit zij in vreemdelingenbewaring in afwachting van haar terugkeer naar Sierra Leone.''