Schrappen en kappen in de papierberg

Het kabinet gaat de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven verminderen. Door bijvoorbeeld de `financiële bijsluiter' eenvoudiger te maken kan al 56,4 miljoen euro worden bespaard.

De levensmiddelen aan boord van zeeschepen hoeven niet langer geïnspecteerd te worden. Het scheepsdagboek kan eenvoudiger, het Nederlandse monsterboekje voor buitenlandse scheepsofficieren kan worden afschaft. Kostenbesparingen op deze en andere regels uit het Schepenbesluit: 40 miljoen euro.

Afschaffing van feestgeschenken voor werknemers levert 34 miljoen euro op. Verandering van het waterleidingbesluit in verband met toezicht op legionella (40 miljoen), afschaffing van de keuring van vloeistofdichte vloeren (33 miljoen), schrappen van de keurmerken voor boter en kaas (1,6 miljoen euro): het is maar een greep uit de in totaal 190 regelingen die het kabinet wil aanpassen in het kader van de operatie `vermindering administratieve lastendruk' voor het bedrijfsleven.

De lijst met beperking van de administratieve lasten die het kabinet vanochtend heeft goedgekeurd, geeft een unieke inkijk in het woud van regelingen en voorschriften die de rijksoverheid oplegt aan het bedrijfsleven. Het laat zien wat de overheid allemaal doet en wat kennelijk gemist kan worden. Schrappen, kappen en trimmen, daar komt het op neer. Zoals in de registratie van ballonvluchten (2,4 miljoen), de keuringsdrempel voor goud en zilver (2,9 miljoen), het register van bezoekers van veehouderijbedrijven (13 miljoen), het besluit autobanden (1 miljoen euro).

Alle departementen werken actief mee, zegt minister Zalm (Financiën, VVD). Samen met staatssecretaris Van Gennip (Economische Zaken, CDA) is hij verantwoordelijk voor het kabinetsstreven om in 2007 de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven met een kwart (4 miljard euro) te verminderen. Met het pakket dat vandaag is goedgekeurd, gaat dat lukken. Bovendien onthult Zalm dat hij nog een reservelijst van extra mogelijkheiden achter de hand heeft.

De voorgestelde regels zijn ,,politiek vrij ongevoelig'', zegt Zalm in een toelichting. Hij verwacht geen politiek oproer over de voorgestelde aanpassingen. ,,Het gaat om rationaliseringen en toepassing van ICT. En om de europeanisering van het Nederlandse beleid.''

Hoewel de Europese Unie verantwoordelijk is voor ongeveer de helft van de regelgeving, valt er volgens Zalm het meeste te bereiken op nationaal niveau. Het gaat onder meer om Nederlandse toevoegingen bovenop Europese minimumstandaards. Deze `kop' kan er wat het kabinet betreft vaak af. In Brussel begint ook enthousiasme te ontstaan voor minder regelgeving. Nadat het Nederlandse voorzitterschap hiervoor vorig jaar aandacht heeft gevraagd, is eurocommissaris Verheugen (Ondernemingen en Industrie) in het kader van het Europese concurrentievermogen bezig EU-regels tegen het licht te houden. De lidstaten hebben al 300 voorstellen tot aanpassingen van Europese regels gedaan.

Minder overheidsregels voor het bedrijfsleven betekent dat er anders met de inschatting van risico's omgegaan moet worden. ,,Je moet af van de illusie dat de wereld beter wordt van het instellen van regels'', zegt Zalm. ,,Méér regels hebben geen zin als ze toch niet gehandhaafd worden. Terugkeer naar de kern, uitdunning van de bestaande regels leidt tot betere handhaving.''

Als voorbeeld noemt de minister de verplichte uitgebreide `financiële bijsluiter' bij beleggingsproducten. De bijsluiter kan eenvoudiger en alleen op aanvraag beschikbaar worden gesteld (besparing: 56,4 miljoen euro). Door de toepassing van één loket via elektronische formulieren kan met ICT op veel gebieden winst worden geboekt.

Minder overheidsregels leiden tot minder ambtenaren die belast zijn met het toezicht of de uitvoering. Daarom wil VVD-Kamerlid Aptroot met steun van de Tweede Kamer dat arbeidsplaatsen die overbodig worden door de vermindering van de administratieve lastendruk, worden geschrapt. Volgens Aptroot kunnen hierdoor 25.000 en mogelijk 50.000 banen van `regelneven' bij de overheid verdwijnen.

Maar het is een misverstand dat er nog massa's ambtenaren de deur uit kunnen, zegt Zalm over de kruistocht van zijn partijgenoot. De banen die vrijkomen door minder regelgeving zijn al verwerkt in de begrotingen en de personeelssterkte van de departementen. ,,Dat is al een forse aanslag en er valt niet meer uit te braden'', zegt Zalm stellig.

Bovendien wordt efficiëntiewinst in de zorg en het onderwijs omgezet in extra banen in de verpleging of voor de klas. Zalm: ,,Ik waardeer de inspanningen van Aptroot, maar wat hij wil is onhaalbaar.''