`Legertop VS niet verantwoordelijk voor Abu Ghraib'

De Amerikaanse legertop heeft de eerste signalen van mishandeling in de Iraakse Abu Ghraib-gevangenis gemist, maar hoge officieren zijn op geen enkele manier schuldig aan de misstanden.

Dat zijn de conclusies van vice-admiraal Albert Church in wat door het Amerikaanse ministerie van Defensie het grootste onderzoek naar de behandeling van gevangenen in Irak, Afghanistan en op Guantánamo Bay. Mensenrechtenorganisaties spraken gisteren na verschijning van het onderzoeksrapport over ,,een witwasoperatie''.

De openbare samenvatting van het rapport (het 368 pagina's tellende onderzoek zelf blijft geheim) herhaalt grotendeels eerdere conclusies van het Pentagon dat de seksuele en fysieke mishandeling van de gevangenen het werk was van enkele militairen. Er is volgens vice-admiraal Church geen bewijs dat hoge officieren, ambtenaren binnen het ministerie of minister van Defensie Rumsfeld het bevel gaven tot de mishandeling, militairen aanmoedigden, of de mishandelingen goedkeurden.

Ook concludeert Church dat er ,,geen enkele, overbruggende uitleg'' kan worden gegeven voor de mishandelingen. Wel ziet de vice-admiraal ,,een aantal gemiste kansen in de ontwikkeling van het beleid'': er hadden meer specifieke richtlijnen gegeven kunnen worden en het leger had kunnen leren van eerder conflicten.

Democraten in de Senaatscommissie voor de gewapende strijdkrachten uitten gisteren onmiddelijk twijfels over het rapport. De belangrijkste Democraat in de commissie, Carl Levin (Michigan), noemde het een probleem dat de onderzoekers ,,in dezelfde bevelsstructuur zitten als degene die zij onderzoeken''. Vice-admiraal Church gaf toe zich niet te hebben gericht op de verantwoordelijkheid van hoge officieren, omdat dit in eerdere onderzoeken al aan bod was gekomen.

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International had eveneens kritiek en meent dat om mishandelingen te voorkomen ,,hooggeplaatsten verantwoording moeten afleggen, en niet buiten het bereik van onderzoeken'' mogen vallen. Human Rights Watch noemde het rapport ,,nog een witwasoperatie''.