Kamer voor uitzending elitetroepen

Met de stemmen van PvdA, SP en GroenLinks tegen heeft de Tweede Kamer gisteravond ingestemd met de uitzending van mariniers en commando's naar de operatie Enduring Freedom in Afghanistan.

Het was de eerste maal sinds de invoering van het zogeheten `Toetsingskader' in de jaren negentig dat de PvdA zich verzette tegen een missie van Nederlandse militairen in het buitenland.

PvdA-woordvoerder Koenders verklaarde dat de regering onvoldoende garanties heeft gevraagd en gekregen dat door de Nederlanders eventueel gevangen genomen strijders of terroristen volgens de normen van de Geneefse conventies over krijgsgevangenen zullen worden behandeld en niet – bijvoorbeeld – naar de Amerikaanse basis Guantánamo Bay op Cuba worden afgevoerd. Ook vindt de PvdA onvoldoende geregeld dat Nederlandse militairen gevrijwaard blijven voor eventuele strafvervolging bij misbruik van krijgsgevangenen door derden.

Coalitiepartner D66 had dezelfde bezwaren, maar stemde ten slotte vóór, volgens woordvoerder Bakker wegens het essentiële belang van de in het kader van Enduring Freedom plaatsvindende bestrijding van het terrorisme. GroenLinks en de SP waren tegen de missie. Vóór waren, behalve de coalitiepartijen CDA, VVD en D66 ook de LPF, ChristenUnie en de SGP.

De PvdA liet zich niet overhalen door de verzekeringen van minister Bot (Buitenlandse Zaken) dat Nederland van het aan de deelname aan Enduring Freedom resulterende prestige maximaal gebruik zal maken om bij de Verenigde Staten aan te dringen op een verandering van de rechtspositie van in Afghanistan krijgsgevangen gemaakte personen.

Nederland erkent de juridische redenering van de Amerikanen niet dat het hier `vijandelijke strijders' betreft op wie de bepalingen van de Geneefse conventies niet van toepassing zijn en die onbeperkt kunnen worden vastgehouden. Tijdens zijn jongste bezoek aan Washington, vertelde Bot, had hij van onderminister van Defensie Wolfowitz de verzekering ontvangen dat over dit dispuut binnenkort een ontmoeting van Amerikaanse en Nederlandse experts kan plaatsvinden.

Het kabinet hield het argument geheim waarom Nederland niet het respect voor de Geneefse conventies als voorwaarde voor Nederlandse deelname aan Enduring Freedom heeft gesteld. De Kamer werd hierover geïnformeerd tijdens het vertrouwelijke overleg dat aan de openbare behandeling van de uitzending voorafging. Wel bleek dat de Nederlandse militairen behalve voor verkenning en het vergaren van inlichtingen ook voor gevechtshandelingen kunnen worden ingezet – al bevinden zij zich niet in een zone waar dit dagelijks aan de orde is. De Kamer stemde ook in met het zenden van F16-vliegtuigen naar de NAVO-missie ISAF in het noorden van Afghanistan.