Het publiek verwennen

Bij het maken van televisieseries als `Spooks' en `Hustle' neemt producent Jane Featherstone nooit genoegen met wat ze heeft. ,,Als je betere mensen kunt vinden, doe het! Zoek altijd de juiste briljante persoon.''

Hustle is met veel plezier gemaakt. Dat zie je zo. Het lijkt wel alsof de serie zijn lachen bijna niet kan inhouden als de vijf meesteroplichters weer eens iemand te grazen nemen. Het plezier zit hem niet alleen in de acteurs, die je à la Bertolt Brecht soms direct aanspreken, maar ook in de regie en de montage. Het oogt lekker retro, als Dubbelspion en The Man from U.N.C.L.E. en andere klassieke spionnenseries uit de jaren zestig. Ook doet het denken aan de herenboeven Tony Curtis en Roger Moore in The Persuaders.

Hustle is helemaal eigentijds in zijn gedoseerde gebruik van tekst. Net als in The A-Team zijn er lange passages waarin alleen gehandeld wordt en iedereen prettig zwijgt. Het oog begrijpt het zo ook wel. De veelbetekenende blikken van de acteurs, naar elkaar en naar de kijker, zijn vet, maar houden de sjeu erin. Er zijn afleveringen waarin hele scènes worden stilgezet en je de oplichters uit het bevroren beeld ziet stappen om met elkaar te overleggen of om ons iets te vertellen. Zelfs een variétédansje met zwaaiende hoedjes is mogelijk. Televisie is fictie, dus waarom moeilijk doen over de werkelijkheid.

Jane Featherstone (35) is met haar film- en televisieproductiebedrijf Kudos verantwoordelijk voor Hustle, dat vanaf maandagavond door BNN wordt uitgezonden. Zij was onlangs in Amsterdam om op uitnodiging van het Stimuleringsfonds voor Culturele Omroepproducties te praten over de kwaliteit van televisiedrama en vooral over haar eigen twee successen: Hustle en de MI5-spionnenserie Spooks, waarvan bij de KRO al een seizoen te zien was.

,,Kwaliteit was vroeger altijd beter'', verzucht Featherstone met een glimlach. ,,Of het aan geld, omroepen of talent ligt, dat is een moeilijker vraag.'' De kwaliteit kun je volgens haar afmeten aan het aantal kijkers, de waardering, de prijzen en of er bij de koffie over gepraat wordt. ,,Het lukt series als Six feet under, The Sopranos en The West Wing om op al die punten te scoren. Wat ze gemeen hebben is de ambitie om kwaliteit te maken. Het is hard werken, dingen altijd beter doen en nooit tevreden zijn met wat je hebt.''

Of haar serie Hustle in dat rijtje thuishoort, weet ze niet zeker. Spooks wel, maar Hustle is toch in de eerste plaats entertainment. ,,Niet diep en niet bedoeld om je te laten nadenken over levensvragen. We willen je een uurtje laten lachen, en dat is net zo waardevol.''

Het vinden van goede dramaschrijvers ziet Featherstone als een van haar belangrijkste taken als producent. ,,Gelukkig hebben we in Engeland een sterke theatertraditie. We halen ook schrijvers bij de soap-opera's weg, waar je briljant het vak leert maar nooit te lang moet blijven. We vinden mensen op filmscholen. Als je een groep schrijvers hebt, moet je ze bij elkaar proberen te houden. Dat is deels een kwestie van geld. Bij Kudos laten we ze delen in de winst en we beloven ze een film na een jaar of wat. Ik houd ze ook voor dat televisie een prachtig medium is met een publiek van miljoenen.'' Featherstone leidt zelf haar assistent-producenten op. ,,Die leer ik knijpen voor elke cent van de productie.''

Meer lol

Featherstone waarschuwt dat je kwaliteit alleen kunt bereiken door nooit genoegen te nemen met wat je hebt. Ook niet met de mensen die je om je heen hebt verzameld. ,,Als je betere kunt vinden, doe het! Zoek altijd de juiste briljante persoon. Zowel voor de crew als de cast. Zorg voor een omgeving waarin ze zich kunnen ontplooien. Wat altijd helpt bij een laag budget is de crew meer lol geven.''

Voor de BBC is het door haar geproduceerde Spooks een gezichtsbepalende serie. Dat succes kostte moeite, zegt

Featherstone. Het begon met een ideetje voor een serie over jonge spionnen voor het commerciële televisiekanaal Channel 4. ,,Zeg maar `spies behaving badly', met veel seks, drugs en rock'n'roll. Daarna gingen we naar ITV en die zagen sinds de Koude Oorlog niks meer in geheime agenten. De BBC al evenmin. Na wat personeelswisselingen begonnen Channel 4 en de BBC toch te bellen. De BBC bood het dubbele, dus dat was een makkelijke keuze. Vierendertig versies van het script later was de BBC nog steeds niet akkoord. Maar het is gelukt en het trekt topaantallen kijkers.'' Eind dit jaar brengt de publieke BBC het vierde seizoen op de televisie.

Featherstone denkt dat Spooks anders zou zijn geweest als het naar Channel 4 of ITV was gegaan. ,,We zouden een steracteur hebben moeten gebruiken. Nu hadden we meer geld om het er groots uit te laten zien. De sfeer zou ook minder naargeestig zijn geweest.'' Het grote verschil met de commerciële zenders is volgens haar dat de BBC zich gedetailleerd met producties bemoeit. ,,Micromanagement levert betere programma's op. Bij ITV volstaan ze vaak met `fantastisch, doen!' En dan moet ik mezelf al die vragen stellen.''

Het zoeken naar een regisseur voor Spooks ging moeizaam, zegt Featherstone. Tientallen ondervroeg ze. ,,`O, alweer een copshow', was een veelgehoorde reactie.'' Maar met Bharat Nalluri klikte het meteen. Hij had wat in Hollywood gefilmd, onder meer een deel in de gothic filmreeks The Crow. Hij maakte van Spooks een serie met veel filmische kwaliteit. De samenwerking zou ook om een andere reden vruchtbaar blijken. Featherstone: ,,Hustle was Nalluri's idee. We zaten samen in een taxi toen hij plotseling voorstelde iets te doen over con-artists, oplichters. Fantastisch! Ocean's Eleven draaide toen in de bioscoop en ik had net The Sting op de televisie gezien. Ik ben dol op con-films. We wilden wel eens proberen of het op televisie werkte.''

Het resultaat is een serie met geestige verhalen, uitstekende acteurs, mooie beelden en een spitse montage. Featherstone: ,,Het moet eruit zien als een mini-speelfilm.'' Dat je die inspiratie soms letterlijk kunt nemen, bewijst bijvoorbeeld de tweede aflevering met een lange passage die vrolijk geleend is van de scène in Notting Hill waarin Hugh Grant actrice Julia Roberts op de set bezoekt. Een andere aflevering begint met een van de oplichters die zich op het vliegveld voordoet als piloot. Zo uit Catch me if you can met Leonardo DiCaprio.

Slechte mensen

In Hustle zijn de slachtoffers altijd slechte mensen: de gewelddadige eigenaar van een gokpaleis, een fooienstelende multimiljonair en een hebzuchtige kunsthandelaarster. Featherstone: ,,Kun je op een belangrijk televisiekanaal met een breed publiek mensen laten lachen om vijf criminelen? We hoopten dat de kijkers ze aardiger vonden als de mensen die ze oplichtten dat verdienden. In het tweede seizoen zijn we daar een beetje van afgestapt. Het is nu minder zwartwit.''

Featherstone kreeg acteur Robert Vaughn (72) aangeboden voor een van de rollen, beroemd sinds zijn rol als Napoleon Solo in de cultserie The Man from U.N.C.L.E. ,,Volgens zijn agent was hij dol op het script. Hij wilde graag vier maanden in Londen wonen en werken. Nee, zei de BBC, we dachten meer aan een oudere Britse acteur. Maar toen die afviel zei de BBC, vooruit, dan toch maar Robert `bloody' Vaughn.'' Hij is briljant met zijn gedistingeerde trekken en zorgt voor een prachtige gelaagdheid omdat je hem kent als Napoleon Solo.

Door krimpende reclame-inkomsten en nieuwe technische mogelijkheden staat de klassieke televisie onder druk. Featherstone ziet voorlopig geen bedreiging voor dramaproducties. ,,Het zijn moeilijke tijden, maar de mensen zullen altijd vermaakt willen worden. Het blijft leuk om week na week op hetzelfde tijdstip met de rest van het land naar hetzelfde te kijken. Mensen houden ervan om de volgende dag op hun werk aan elkaar te vragen: zag je gisteravond...? Televisiedrama is belangrijk in een tijd waarin ons niet veel meer bindt. Vroeger had comedy die rol. Iedereen praatte over Daar komen de schutters (`Dad's Army'). Die serie weerspiegelde de humor van ons land. Drama kan kijkers helpen hun sociale wereld te begrijpen, maar het belangrijkste is dat het je iets laat voelen. Verdriet, liefde, vreugde. Daarom gaan we naar de film en daarom kijken we televisie. Anders voelen we niet genoeg tegenwoordig.''

`Hustle', vanaf maandag 14 maart, 23u, BNN, Ned.2. Het tweede seizoen van `Hustle' wordt vanaf eind deze maand door de BBC uitgezonden. De KRO weet nog niet wanneer het tweede seizoen van `Spooks' wordt uitgezonden.