Tung weg, maar `niet door druk van China'

Vanochtend is een eind gekomen aan de speculaties over het aftreden van Tung Chee-hwa, de hoogste bestuurder van Hongkong. ,,Medeburgers, beste vrienden, een uur geleden heb ik bij de centrale regering (in Peking) mijn ontslag aangeboden als chief executive van de speciale bestuurlijke regio Hongkong'', zei de 67-jarige Tung vanochtend op een persconferentie. Hij zei op te stappen om gezondheidsredenen.

Tung is een voormalige scheepsmagnaat die bij de overdracht van de Britse kroonkolonie aan China in de zomer van 1997 door het communistische gezag in Peking werd aangewezen als bewindvoerder van Hongkong. De geruchten over zijn vertrek staken begin vorige week de kop op. Volgens waarnemers was de positie van Tung eigenlijk al onhoudbaar geworden nadat de Chinese president Hu Jintao hem afgelopen december op een ceremoniële bijeenkomst in Macau publiekelijk schoffeerde. Tijdens een fotosessie stapte president Hun onverwachts uit de rij om Tung vermanend toe te spreken. ,,We hopen dat de verantwoordelijken in Hongkong de langetermijnbelangen van Hongkong en de natie op de eerste plaats stellen. U moet meer verenigd zijn en meer samenwerken, en elkaar sterker steunen'', sprak Hu.

Vanochtend ontkende Tung evenwel dat zijn aftreden was ingegeven door Chinese kritiek. ,,Dat is helemaal niet het geval'', zei hij. Volgens Tung gaat zijn gezondheid achteruit en heeft zijn dokter hem daarom aanbevolen te stoppen met het zware werk van chief executive.

Onder de formule `Eén land, twee systemen' behield Hongkong na de machtsoverdracht in 1997 een grote mate van vrijheid. Volgens waarnemers is de Chinese regering teleurgesteld geraakt in de door haar uitgekozen bewindvoerder omdat deze er niet in is geslaagd brede steun te verwerven binnen de Hongkongse samenleving. In 2003 en vorig jaar opnieuw werd in Hongkong gedemonstreerd met meer democratie, met onder andere het recht van vrije verkiezingen voor het voltallige Hongkongse parlement. China heeft vorig jaar duidelijk gemaakt dat daarvan voorlopig geen sprake kan zijn. Hoewel critici in Hongkong het vertrek van de pro-Chinese Tung toejuichen, zien zij in zijn ontslag een nieuw bewijs dat Peking direct ingrijpt in de binnenlandse aangelegenheden van Hongkong.