Hoofdprijs kan Kasparov niet ontgaan

De opwinding was van korte duur. De liefhebbers van een spannende ontknoping die zich al rijk hadden gerekend schudden teleurgesteld het hoofd. Even had het erop geleken dat Garry Kasparov nog naast de hoofdprijs kon grijpen in het schaaktoernooi in Linares, maar de reglementen vertelden een ander verhaal. Zelfs als Veselin Topalov, die zijn achterstand op de valreep tot een punt verkleinde, hem vandaag in de laatste ronde verslaat, wint de Rus voor de negende keer zijn lievelingstoernooi.

In punten zullen ze dan gelijkstaan, ze zullen evenveel partijen hebben gewonnen, maar Kasparov deed dat dan drie keer met zwart en Topalov slechts één keer en dat geeft de doorslag. Niet dat dit nieuws tot vreugde leidde in het kamp van Kasparov. Het lijdt geen twijfel dat hij na het machtsvertoon van de afgelopen twee weken een gedeelde eerste plaats als een enorme afknapper zal ervaren en er alles aan zal doen zich dat lot te besparen.

Bij het begin van de voorlaatste ronde ging in hotel Anibal alle aandacht uit naar het prestigeduel tussen Kasparov en Anand, de nummers een en twee van de wereldranglijst. Kasparov liet ook hier merken dat hij zich stoort aan mensen die suggereren dat die eerste plaats eigenlijk aan Anand toebehoort. Een gedachte die toch niet helemaal onlogisch is. De Indiër won afgelopen jaar zo ongeveer alles waar hij aan meedeed, terwijl Kasparov alleen in het Russisch kampioenschap uitblonk.

De algemene hoop was dan ook dat de koploper dit gemor zou proberen te smoren met een overwinning. Het liep heel anders en na een dik half uur was het voorbij. Anand stortte vlot spelend een verdedigingslinie van gewapend beton en na 22 zetten hoefde Kasparov alleen maar kort met het hoofd naar de overkant te knikken om de remise tot een feit te maken.

Wie zich nog afvroeg of er sprake was geweest van een technische discussie op een hoger niveau hoefde alleen maar te luisteren naar de geanimeerde conversatie na de partij. De zojuist geproduceerde zetten bleken allang vergeten. Liever wilde Kasparov weten hoe Anand in de vorige ronde als door een wonder was ontsnapt tegen Vallejo. Dat wist de Indiër ook niet, het kwam er volgens hem op neer dat in die partij niet opgeven zijn enige goede beslissing was geweest.

Kasparov was niet echt tevreden met deze slappe remise maar voelde zich onder de omstandigheden niet schuldig. ,,Ik heb wel genoeg laten zien in mijn leven'', merkte hij laconiek op en daar viel weinig tegen in te brengen. Verrassender was zijn antwoord op de vraag of hij zich anders dan anders had voorbereid op dit toernooi. ,,Ik heb me helemaal niet voorbereid'', meldde hij zonder aarzeling trots, alsof hij het nog steeds een geniaal idee vond. Daarbij wilde hij het laten. ,,Ik speel morgen nog een partij''. En weg was hij.

Op dat moment zat Topalov op het podium voor een ogenschijnlijk moedeloos makende opgave. Hij moest met zwart winnen van Vallejo en had een rustige opening op het bord gekregen die langzaam dreigde te vervlakken. Dat was zeker de wens van de Spanjaard, maar toen deze na zestien zetten remise aanbood deed hij dat met een matige paardzet die Topalov op scherp zette. Hij nam het initiatief over en voerde met ijzeren hand de druk op. Die druk werd voor Vallejo uiterst onaangenaam toen hij ook nog eens krap in de tijd kwam te zitten. Voor Topalov werd het beeld alleen maar helderder en zonder dat hij er erg in had zat hij instemmend knikkend zijn kansen in te schatten. Een arrogant plaatje dat meer past bij Kasparov dan bij de gedisciplineerde Bulgaar die doorgaans onbewogen aan het bord zit. Achteraf kon hij er om lachen. ,,Ik rekende uit hoe ik kon winnen en bij iedere zet knikte ik met mijn hoofd.'' Maar het was ook opluchting. ,,Ik heb hier in zeker drie partijen de winst laten liggen. Wat er in die laatste partij tegen Kasparov zal gebeuren weet ik niet, maar ik ben al blij dat ik deze kans nog krijg.''

Wit Vallejo, zwart Topalov

1.Pg1-f3 Pg8-f6 2.c2-c4 e7-e6 3.Pb1-c3 d7-d5 4.d2-d4 Lf8-e7 5.Lc1-g5 h7-h6 6.Lg5xf6 Le7xf6 7.Dd1-c2 d5xc4 8.e2-e3 c7-c5 9.d4xc5 Dd8-a5 10.Lf1xc4 Da5xc5 11.Pc3-e4 Dc5-a5+ 12.Ke1-e2 Lf6-e7 13.Dc2-c3 Wit heeft duidelijk geen grote ambities. 13...Da5xc3 14.Pe4xc3 a7-a6 15.Th1-d1 Pb8-d7 16.Pc3-e4? Beter was hier 16.Tac1. Na zwarts antwoord staat de witte loper slecht op b3. 16...b7-b5 17.Lc4-b3 Lc8-b7 18.Pe4-d6+ Le7xd6 19.Td1xd6 Ke8-e7 20.Ta1-d1 Th8-d8 21.Td6-d4 Ta8-c8 22.Pf3-e1 a6-a5 Topalov begon erin te geloven. Hij kan zijn stelling verbeteren, terwijl wit verlegen zit om een plan. 23.f2-f3 Tc8-c7 24.e3-e4 Td8-c8 25.a2-a3 g7-g5 26.Ke2-e3 Pd7-e5 27.Td4-d2 Lb7-a6 28.Td2-d6 Tc7-a7 29.Td6-d2 b5-b4! Het zwarte voordeel neemt vormen aan. 30.a3xb4 Tc8-b8!

Dat was de bedoeling. Zwart dring met zijn stukken binnen. 31.Td1-a1 Tb8xb4 32.Ta1-a3 a5-a4 33.Lb3-a2 La6-c4 34.La2-b1 Lc4-f1 35.Lb1-a2 Ta7-b7 36.Pe1-c2 Tb4xb2 37.Ta3xa4 Tb7-c7 38.Ke3-f2? Het was al helemaal mis, maar dit versnelt het einde. 38...Lf1-b5 Wit verliest een stuk en gaf het op.