Het beeld

RTL4 had de afgelopen weken een kijkcijferhit met Eerste Hulp Bij Opvoeden. Hoofdpersoon van de leerzame Britse reality-serie, die oorspronkelijk Supernanny heet, was Jo Frost, die aanstormde wanneer een gezin er niet meer goed uitkwam en er behoefte rees aan strenge, eenduidige regelgeving.

SBS6 probeert het nu ook met een verwante coproductie van het Britse Granada en het Amerikaanse Fox, die eigenlijk Nanny 911 heet, maar hier De opvoedpolitie. Die vertaling geeft al meteen een paar essentiële verschillen weer tussen de Angelsaksische en de Nederlandse benadering van pedagogisch falen. In onze egalitaire samenleving is het fenomeen nanny, dat meestal vertaald wordt met `kinderjuffrouw' of `gouvernante', voornamelijk bekend uit Amerikaanse films, doorgaans met Julie Andrews in de hoofdrol. Het optreden van een Mary Poppins of een Maria von Trapp in The Sound of Music bleek doorgaans nogal heilzaam voor emotioneel verwaarloosde rijkeluiskinderen. Hier vond tot voor kort ook de hogere burgerij het niet zo'n goed idee om de zorg voor eigen kinderen te professionaliseren.

In Amerika bestaat, vanwege Julie, het idee dat de beste nannies uit de Keltische eilandmist moeten komen aanvliegen. Waar de titel Nanny 911, net als Eerste Hulp bij Opvoeden, associaties oproept met een noodgeval en met helpen, dwingt De opvoedpolitie de kijker meer in de richting van `mag niet, moet niet, hoort niet!'

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de bordeauxrode uniformen die voor Nanny 911 ontworpen zijn nog het meest doen denken aan de Keystone Cops, de poppenkastachtige slapstickagenten uit stille Hollywoodkluchten van Mack Sennett. In de eerste aflevering wordt een opvoedpolitieagente uit Wales gestuurd naar een ontspoord gezin in Californië. Het oudste zoontje is de baas, het slaat en schreeuwt tegen zijn moeder, bij wie hij elke nacht in bed slaapt. Vader mag zich niet met de opvoeding bemoeien, want moeder weet wat goed is voor de kinderen: veel knuffelen en nooit tegenspreken.

Toen ik hoorde van het succes van dit soort programma's, dacht ik eerst dat het publiek er wel dol op zou zijn om dezelfde redenen waarom Nederland 1 zoveel ziektes en verdriet verspreidt. Naar goede christelijke (en katholieke) gewoonte kun je je dan verlustigen aan het leed van anderen (`o, wat erg!') en jezelf feliciteren (`Godzijdank ben ik niet zo asociaal/ongelukkig/doodziek').

Na het zien van De opvoedpolitie begrijp ik de echte reden. In Editie NL (RTL4) werd gisteren gemeld dat het werknemers weinig kan schelen hoe hun collega's gekleed gaan, maar dat ze wel graag duidelijker kledinginstructies op het werk zouden krijgen. Er is op dit moment in Nederland grote behoefte aan regels. De commerciële zenders helpen graag de boodschap uit te venten dat de gemiddelde Nederlander helemaal niet aan al die vrijheid toe is. Kinderen te veel zelf laten bepalen, dat is net zoiets als een gekozen burgemeester: een snelweg naar de chaos. Dus kijken vele Nederlanders graag naar geüniformeerde ambtenaren van de mode-, smaak- en opvoedpolitie.