Speelfilms over genocide

Het Filmfestival Berlijn had twee films over de genocide in Rwanda in het hoofdprogramma. `Hotel Rwanda' opent nu het Amnesty International Filmfestival in Amsterdam.

Met de voorpremière van Hotel Rwanda als openingsfilm heeft het 7e Amnesty International Filmfestival een publiekstrekker van formaat binnengehaald. Vooral de vergelijking van hoofdpersoon Paul Rusesabagina, die in 1994 1200 Tutsi's en Hutu's uit handen van de moordende Hutu-milities wist te houden, met Oskar Schindler legt de film geen publicitaire windeieren. Regisseur Terry George, als scenarist van het IRA-drama In the Name of the Father geen onbekende met stevig politiek drama, Rusesabagina en diens vertolker Don Cheadle reizen als een driekoppig circus Europa rond om hun film en hun boodschap aan de man te brengen.

Volgens Terry George bestaat er geen enkele twijfel aan de mogelijkheden die het speelfilmgenre biedt om politieke overtuigingen aan de man te brengen, vertelde hij tijdens een persconferentie en groepsinterview op het Filmfestival Berlijn, waar de film vorige maand zijn Europese première beleefde: ,,In een speelfilm dwing je de toeschouwer zich met de hoofdpersonen te identificeren, terwijl een documentaire altijd nog een zweem van objectiviteit om zich heen heeft hangen.''

Toch was het een documentaire die George op het spoor zette van de gebeurtenissen in Rwanda en dan in het bijzonder van Rusesabagina's geschiedenis: Jonathan Stacks Liberia: An Uncivil War, afgelopen december vertoond op het IDFA en nu weer tijdens het Amnesty-filmfestival te zien. ,,Eigenlijk zocht ik naar een manier om die burgeroorlog in een speelfilm te vertalen, met z'n kindsoldaten en wreedheden en voodoo. Die absurditeiten zitten ook in Pauls geschiedenis. In Rwanda zijn bijna een miljoen mensen vermoord door een paar honderd Hutu's. En dan niet in gaskamers, maar met messen. Dat was echt een krankzinnige slachtpartij. En te midden van al dat geweld was er een man die zijn hoofd koel hield. Die een hotel draaiende hield en met een fles whisky hier en een sigaar daar mensen, want daar gaat het om, een veilige haven kon bieden.''

Van de 25 films die het Amnesty festival programmeert, is ongeveer de helft net als Hotel Rwanda later nog in de bioscopen te zien of al op Nederlandse festivals vertoond. Nieuwsgierig maakt de al uit 1998 daterende documentaire Kisangani Diary van IDFA-winnaar Hubert Sauper, waarin het thema van de Rwandese vluchtelingen ook aan de orde komt. Shake Hands with the Devil is een portret van voormalig VN-commandant Roméo Dallaire die na tien jaar naar Rwanda terugkeert.

Amnesty International Filmfestival. Van 9 t/m 13 maart in Amsterdam. Inl. www.amnesty.nl/filmfestival