Haider haalt scherpe kantjes van de FPÖ

De Oostenrijkse FPÖ van de populistische Jörg Haider wil extreme elementen de partij uitwerken. Sinds de ongekende overwinning bij de parlementsverkiezingen eind 1999 – toen de FPÖ de tweede partij van Oostenrijk werd en ging regeren met de conservatieve ÖVP – heeft de partij alleen nog maar verloren. Bij regionale verkiezingen, gemeenteraadsverkiezingen, Europese verkiezingen en ook bij de laatste parlementsverkiezingen.

De FPÖ heeft daarop steeds paniekerig gereageerd. Aanvankelijk leek de poging tot pacificatie door ÖVP-kanselier Wolfgang Schüssel succesvol te verlopen. Schüssel nam de FPÖ op in de regering, tot woede van de Europese Unie. Haider werd – in ieder geval voor het oog van de buitenwereld – als gouverneur in Karinthië op een zijspoor gezet. Gematigde leden namen het roer over.

Maar al snel ontstond paniek. De FPÖ ging in opiniepeilingen onderuit en extreme krachten, op de achtergrond aangestuurd door Haider zelf, stuurden de gematigde vice-premier en partijtop de laan uit. Schüssel reageerde met vervroegde verkiezingen die door hem werden gewonnen ten koste van de FPÖ. Tot een ommekeer in de peilingen leidde dat niet en nu kiest Haider daarom maar weer voor een gematigde koers.

,,De oude Freiheitlichen zullen verdwijnen'', zei Haider. Critici zullen buitenspel worden gezet en controversiële figuren moeten plaatsmaken. Haider doelt onder anderen op Europarlementariër Andreas Mölzer, die eerder dit jaar tegen een resolutie stemde om antisemitisme de kop in te drukken, en de Weense partijbons Heinz-Christian Strache, die aandacht trok met een agressieve campagne tegen buitenlanders.

Haider heeft gezegd niet van plan te zijn zelf het partijleiderschap weer op zich te nemen. ,,Ik ben een loyale strijder, maar niet de baas'', zei hij. Al weet je het nooit met Haider.