`Fractie doet veel te krampachtig'

De CDA-fractie stemde op één na tegen een nieuw donorsysteem. Oud-fractie-leider Willem Aantjes is boos over de manier waarop dit gebeurde.

De Tweede Kamer stemde gisteren over de ethische vraag of Nederlanders automatisch orgaandonor moeten zijn, ook als ze geen registratieformulier hebben ingevuld. Tien jaar geleden diende Kamerlid Lansink (CDA) namens zijn fractie een vergelijkbaar voorstel in. Gisteren was diezelfde partij doorslaggevend bij de afwijzing van het huidige voorstel, alleen CDA'er Algra stemde vóór. Voormalig fractieleider en medeoprichter van het CDA Willem Aantjes zag de worsteling vanaf de publieke tribune aan en verbaasde zich over de opstelling van de CDA-fractie.

Waarom ben u verbaasd?

,,Omdat ik er zeker van ben dat er meer leden waren die voor een ander systeem zijn. Van Algra is het heel dapper. De andere voorstanders hadden dat ook moeten laten blijken. Je moet niet met fractiediscipline over je eigen standpunt heenwalsen.''

Moet een fractie juist over principiële kwesties niet één zijn?

,,Ik ben lang genoeg fractieleider geweest om te weten hoe belangrijk het kan zijn om als fractie een eenduidig standpunt in te nemen. Maar juist in zaken waarin het persoonlijk geweten een rol speelt heeft het CDA altijd gezegd dat ieder voor zich stelling moet nemen. Ik had verwacht dat ze die lijn zouden voortzetten, zoals indertijd ook een paar leden voor abortus en het homohuwelijk hebben gestemd.''

Neemt een partij die zich christelijk noemt niet automatisch stelling over dergelijke zaken?

,,Politieke beslissingen berusten altijd op een overtuiging. Daar kun je voor uitkomen, want dan weet iedereen vanuit welke inspiratie je handelt. Maar hier was eindelijk weer een thema waar de fractie zelfstandig over kon beslissen. Er staat niets over in het regeerakkoord of het verkiezingsprogramma. Bovendien is de achterban waarschijnlijk ook verdeeld.''

Waarom heeft de fractie dan hiertoe besloten?

,,Voor een groot deel omdat de CDA-fractie niet wil meewerken aan een beslissing waar het kabinet het niet mee eens is. Het is angst van de politieke leiding. Als dit kabinet zijn rit uitzit, is dat omdat geen van de coalitiepartijen verkiezingen aandurft. Dat is de belangrijkste reden voor ze om te blijven zitten.''

Was de fractie dan bang om het kabinet aan het wankelen te brengen?

,,Nee. Het voortbestaan van het kabinet stond hier niet op het spel, het was alleen maar een motie. Daarom is het me zo duister waarom ze de fractiediscipline vasthielden. Het is mij te krampachtig.

,,Ik voel me meer aangesproken door de ChristenUnie in deze zaak. Niet zozeer om het standpunt, maar om de consciëntieuze wijze waarop die partij een weg probeerde te vinden waarbij ook mensen die moeite hebben met het oorspronkelijke standpunt kunnen voorstemmen. Ook over het Irak-beleid, het sociale beleid en de manier waarop er over de islam gepraat wordt, spreekt de ChristenUnie mij meer aan dan het CDA. Dat doet pijn.''