Zwolse burger blijft de baas

De vestiging van een gokhal in Zwolle gaat niet door. De gemeenteraad vindt de uitslag van een referendum belangrijker dan een raadsbesluit.

Welke kiezer neem je als volksvertegenwoordiger het meest serieus? Is dat de kiezer die de gemeenteraad bij de verkiezingen een mandaat heeft gegeven om besluiten te nemen, of is dat de kiezer die in een – niet bindend – referendum aangeeft dat hij het niet eens met een raadsbesluit?

,,Het is een dilemma'', verwoordde CDA-fractievoorzitter A. Kastelein de gevoelens van de Zwolse raadsleden die in september vorig jaar nog met grote meerderheid voor wijziging van de speelautomatenverordening stemden. Hierdoor was het mogelijk een casino met vierhonderd speelplekken in het nieuwe FC Zwolle-stadion te vestigen. Het casino vormt een belangrijke financiële pijler onder het nieuwbouwplan, dat FC Zwolle in staat moet stellen zichzelf financieel te bedruipen. Maar in het vorige week gehouden raadgevend referendum gaf de Zwolse bevolking met 27.000 stemmen tegen en 8.000 stemmen voor duidelijk aan dat ze geen grote gokhal in Zwolle wil.

De gemeenteraad respecteerde gisteravond de keuze van de referendumkiezer en draaide met 33 tegen 5 stemmen het besluit van september terug. Dit tot teleurstelling van een honderdtal supporters van FC Zwolle die in het stadhuis de raadsvergadering bijwoonden. Door het schrappen van het casino komt de bouw van het multifunctionele stadion met 10.500 zitplaatsen op losse schroeven te staan. ,,Wij zijn na negen jaar praten terug bij af'', concludeerde voorzitter R. van Vliet van FC Zwolle. Flash Casino's, de beoogde exploitant van de gokhal, trekt zich waarschijnlijk terug als nieuwe hoofdsponsor.

Door de link met het casino is ook het stadion inzet geworden van het referendum, oorspronkelijk opgezet door burgers die een toename van gokverslaving vrezen. De gemeente Zwolle heeft in 2003 een omstreden besluit genomen ruim negen miljoen euro in de infrastructuur rondom het stadion te steken. ,,Hebben de mensen nu tegen het stadion gestemd, tegen de hal of tegen beide?'', vroeg raadslid Kastelein zich af.

Veel ogen waren gisteravond gericht op het CDA omdat de fractie in september verdeeld was en haar opstelling waarschijnlijk de doorslag zou geven. Hoewel het CDA in principe geen voorstander is van een referendum (,,wij zijn gekozen om beslissingen te nemen''), gaf Kastelein aan dat haar fractie door de uitslag en de hoge opkomst (41 procent) nu in meerderheid tegen de gokhal is.

Toch gaf niet het CDA, maar collegepartner PvdA de doorslag. De PvdA, die tot het referendum het raadsbesluit fel verdedigd had, stemde onverwacht tegen de gokhal. ,,Er is een nieuwe situatie ontstaan'', verklaarde fractievoorzitter A. van 't Riet. Volgens de PvdA heeft het referendum aangetoond dat onder de Zwolse bevolking onvoldoende draagvlak voor een grote gokhal is en moet de uitslag gerespecteerd worden. Het kwam de partij op hoon van enkele oppositiepartijen te staan. ,,U bent een volstrekt onbetrouwbare collegepartner'', zei W. Dogger van de lokale partij Swollwacht, de enige partij die unaniem voor de gokhal stemde. ,,Ik begrijp er niets van. U laat uw eigen wethouder vallen'', constateerde P. van Dijk (VVD).

Ook de geloofwaardigheid van verantwoordelijk wethouder J. Hagedoorn en burgemeester H.J. Meijer werd ter discussie gesteld. In de aanloop naar het referendum hadden zij benadrukt dat het wegvallen van de gokhal grote consequenties voor het FC Zwolle-stadion zou hebben. ,,Geen bal zonder hal'', was de leuze waar het college zich van bediende, voordat de raad hier bezwaar tegen maakte.

Nu blijkt dat de speelhal niet doorgaat, zijn er volgens wethouder Hagedoorn ,,alternatieven''. Een kleiner casino is mogelijk, maar wellicht kunnen in het stadioncomplex, waar ook een hotel en winkels gepland zijn, wat meer kantoren gevestigd worden. ,,Ik hou alle opties open'', verklaarde Hagedoorn. Binnen twee maanden moet hij met een alternatief voorstel komen. ,,U hebt de gemeenteraad op het verkeerde been gezet'', vond Swollwacht-fractievoorzitter Dogger. Zijn vrees dat het wegvallen van het casino grote financiële consequenties voor de gemeente heeft was mede ingegeven door mededelingen van het college. De projectontwikkelaar die het stadion gaat bouwen heeft aangekondigd een ,,miljoenenclaim'' bij de gemeente op tafel leggen omdat een belangrijke huurder wegvalt. Ook is sprake van renteverlies voor de gemeente en kosten in verband met extra voorbereidende werkzaamheden. De rekening, zo had Swollwacht verkondigd, zou 7 tot 10 miljoen euro kunnen bedragen en in de vorm van een verhoging van de onroerendezaakbelasting (ozb) op het bordje van de burgers worden gelegd. ,,U hebt'', zei Dogger tegen wethouder Hagedoorn, ,,Swollwacht op drijfzand gezet en de gemeenteraad voor paal.''