Verzet tegen mannenbolwerk

In de tweede helft van de jaren '70 bestond wijlen uitgever Rob van Gennep het een werkneemster te ontslaan. Dat viel slecht in radicaal feministisch Amsterdam en dus trokken boze feministen naar de Nes in de binnenstad, waar zijn boekhandel was gevestigd. ,,Van Gennep is een seksist'', klonk het luid en lang uit vele kelen. Bij aanvang van een werkcollege, de volgende dag, werd mij door feministische medestudenten gevraagd waarom ik niet bij de demonstratie was. ,,Geen tijd, ik moest ramen zemen.'' Zo maak je geen vriendinnen. Anders dan tijdens de opkomst van Dolle Mina waren eind jaren '70 ludieke acties zeldzaam binnen de vrouwenbeweging. De toon werd harder, het verzet tegen mannenbolwerken feller.

Voor wie zich destijds bekeerde tot de feministisch-socialistische variant van de vrouwenbeweging is de uitzending van Andere tijden vanavond een feest der herkenning. Maar ook voor hen die aan de zijlijn bleven staan – wie heeft ze niet gezien: de tuinbroeken en kortgeknipte hoofden? Annegriet Wietsma zocht voor Andere tijden de Amsterdamse vrouwenwoongroep De Keizerinnen op. Deze vrouwen wezen principieel alle omgang met mannen af, met je onderdrukker ging je toch niet naar bed!, en dus mochten mannen ook niet over de vloer komen. Dat viel niet voor iedereen vol te houden. Ook het met elkaar slapen in één ruimte begon op den duur te knellen: ,,Idealen werden weggemetseld, letterlijk'', zegt een voormalig lid van de woongroep. In de grote ruimte kwamen muren.

Ook een medeoprichtster van de Paarse September komt aan het woord. Het was de tijd van de terreurgroep Zwarte September en `Paars' was daar een variant op. ,,Ik vind het nu vrij smakeloos, flirten met terreur kan natuurlijk niet'', zegt ze.

En er zijn beelden van de legendarische uitzending van Sonja Barend, onder meer over kinderporno, waar een man ,,het moet toch kunnen''-gevoel van die tijd verwoordde. Na afloop haalden woedende vrouwen een spuitbus te voorschijn en spoten de man van boven tot onder vol. Eén van de vrouwen zegt anno 2005 te schrikken ,,van mijn eigen kop. Een terroristenkop.'' Ze heeft nu trouwens een heel leuk kapsel.

Andere tijden: De Keizerinnen, NPS, Ned.3, 20.50-21.30u.