Verboden te kopiëren

Technieken om te voorkomen dat bewegende beelden worden vermenigvuldigd en verspreid zijn er niet meer op gericht om het kopiëren volledig te beletten.

Er zijn veel manieren om bewegend beeld bij de consument te krijgen. Er zijn zeker zoveel manieren om te voorkomen dat de consument zelf illegaal opnamen gaat verspreiden.

Een vroeg voorbeeld is de techniek van Macrovision, in de jaren '80 ontwikkeld om het kopiëren van vhs naar vhs te belemmeren. Al geruime tijd worden videobanden voorzien van deze bescherming. Ook dvd's worden hiermee uitgerust. Een vhs-kopie van een beveiligde film wordt streperig, donker en vol ruis, een opname op dvd of harddisk blijft blanco – dat is tenminste de bedoeling.

Dvd's zijn voorzien van een codering die luistert naar de naam css: Content Scrambling System. Deze techniek dient verschillende doelen. Zo regelt css de regiocodering, die ervoor zorgt dat dvd's die op het ene continent zijn gekocht niet werken op spelers van het andere continent. Daarnaast moet css verhinderen dat een dvd op een computer geconverteerd kan worden tot digitale videobestanden, het zogeheten rippen. Zowel de Macrovision-bescherming als die door css stellen in de praktijk niet veel voor.

Macrovision heeft in februari RipGuard gepresenteerd, een techniek die moet doen wat css nooit goed voor elkaar heeft gekregen: het rippen van dvd's voorkomen. Hoe RipGuard precies werkt is niet bekendgemaakt. De bescherming zou op de dvd's zelf zitten en geen nieuwe videoapparatuur vereisen bij de consument. De kans bestaat dat RipGuard werkt volgens hetzelfde principe als cds, een techniek die Macrovision heeft ontwikkeld om rippen van audio-cd's te voorkomen. Deze werkt met het opzettelijk introduceren van fouten in de data op de cd. Een computer verslikt zich hierin terwijl de ingebouwde foutcorrectie van een cd-speler de fouten kan herstellen. Tegen cds is door audioliefhebbers bezwaar gemaakt omdat de foutcorrectie er is om fouten door krasjes en dergelijke te boven te komen. Een met cds beschermde cd is kwetsbaarder voor echte beschadigingen omdat de foutcorrectie maar een beperkt aantal fouten aankan.

Dvd's met de bescherming van RipGuard kunnen medio 2005 in de winkel liggen. Volgens Macrovision zullen `de meeste' kopieerprogramma's op de pc er niet tegen bestand zijn. Er moet dus kopieersoftware zijn die er geen last van heeft. Welke, dat zal snel bekend worden. Overigens stelt Macrovision dat als softwaremakers hun producten aanpassen, RipGuard makkelijk ook kan worden aangepast om te blijven werken. Maar natuurlijk niet op dvd's die al zijn uitgegeven.

Inmiddels zijn er nieuwe systemen in opkomst waarmee de industrie probeert het ongewenste kopiëren tegen te gaan. Interessant genoeg wordt daarbij niet geprobeerd het kopiëren volledig te beletten.

Microsoft en een aantal partners uit de computer- en bruingoedwereld brengen sinds oktober het Media Center op de markt, in essentie een pc die op een toegankelijke manier audio en video kan opnemen, downloaden en weergeven. Kort geleden heeft Microsoft een overeenkomst gesloten met Macrovision die ertoe zal leiden dat ook Media Center-apparaten de (oude) bescherming van Macrovision respecteren. Maar daarbij wordt de mogelijkheid toegevoegd een tijdelijke kopie te maken met een levensduur van een dag. Dankzij de digitale techniek wordt de kopieerbescherming in feite soepeler.

Een groep bedrijven waarvan IBM, Intel, Warner, Disney, Sony, Panasonic, Toshiba en opnieuw Microsoft deel uitmaken heeft nóg een standaard aangekondigd om dvd's te beschermen. Het gaat om de dvd's van de toekomst, hd-dvd's, en de standaard heet Advanced Access Content System, of aacs. Aacs moet zogeheten fair use toestaan, zoals het kopiëren van een legaal gekochte dvd naar andere apparaten op een huisnetwerk, inclusief een draagbaar videoapparaat.

Populaire films worden niet alleen verspreid op dvd's. Ze worden ook uitgezonden op de tv. Betaalkanalen als Canal+ en in de VS HBO zenden producties uit die in de bloei van hun commerciële leven zijn. Hoe te voorkomen dat deze worden opgenomen en daarna vermenigvuldigd?

Manieren om het kopiëren van tv-opnames te verhinderen bestaan al. Een techniek genaamd cgms-a (Copy Generation Management System - Analog) wordt al geruime tijd in de videoapparatuur van alle grote merken ingebouwd, ook op de Europese markt, en ook bijvoorbeeld in media centers. Gewone analoge televisie-uitzendingen kunnen voorzien zijn van een `vlag' die verschillende kopieerbeperkingen kan aangeven, bijvoorbeeld `vrij kopiëren', `niet kopiëren' (maar wel opnemen en deze opname bekijken op het apparaat dat de opname heeft gemaakt) of `één keer kopiëren'. In het laatste geval is de eerste opname het origineel en kan van dit origineel een onbeperkt aantal `eerste' kopieën worden gemaakt, maar deze kopieën kunnen zelf niet worden gekopieerd – tenminste niet op apparaten die cgms-a respecteren. Net als in het geval van Macrovision doen alleen vage oosterse merken hier niet aan mee.

In Nederland is geen enkel programma van de cgms-a-vlag voorzien, ook niet bij Canal+. In Amerika wel: HBO bijvoorbeeld verspreidt uitzendingen met de vlag in de stand `één keer kopiëren' – in feite een mild regiem dat ruime kopieermogelijkheden voor de consument openlaat.

Per 1 juli van dit jaar moeten in de VS alle nieuwe digitale videoapparaten een vlag herkennen die grenzen stelt aan wat met een opname van een digitale uitzending kan worden gedaan. Opnamen-met-een-vlaggetje kunnen onbeperkt worden gekopieerd maar zijn gecodeerd. Ze kunnen daardoor niet op oude apparaten worden afgespeeld en niet via internet worden verspreid. Vooral dat laatste bedoelt de techniek te voorkomen. Philips heeft voor de Amerikaanse markt de techniek vcps (Video Content Protection System) ontwikkeld die aan de nieuwe voorschriften voldoet. Vergelijkbare regels voor Europa staan op dit moment niet op stapel.