Orgaandonatie ligt gevoelig

De Tweede Kamer zou vanmiddag stemmen over een nieuw systeem van donor-registratie. Het zou een hoofdelijke stemming worden, want het voorstel voor een nieuwe systeem zorgt voor verdeeldheid binnen fracties.

In de motie van het Kamerlid Agnes Kant (SP) wordt de regering verzocht over te gaan tot invoering van een zogenoemd Actief Donorregistratiesysteem (ADR-systeem). Daarbij wordt in principe iedere volwassene automatisch donor, behalve als hij of zij daartegen actief bezwaar maakt. De gemeente informeert mensen hierover elke keer als ze bij de afdeling burgerzaken aankloppen over hun registratie, om te voorkomen dat mensen zonder het zelf te weten als donor geregistreerd staan. De rol van de nabestaanden blijft zoals hij nu is: zij hebben een doorslaggevende stem in het uiteindelijke donorschap.

Minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) heeft grote bezwaren tegen het nieuwe systeem, zo liet hij vorige week al weten. Het zou te weinig extra donoren opleveren, te duur zijn en te veel risico's voor de privacy met zich meebrengen omdat de donorgegevens over meer locaties verspreid worden. Hoogervorst wil een uitbreiding van het huidige systeem, waarbij door actievere voorlichting meer mensen overtuigd worden donor te worden en de rol van de nabestaanden wordt beperkt. Hoogervorst wil investeren in nieuwe technologieën die het mogelijk maken om organen nog te kunnen gebruiken als het hart niet meer klopt. Tevens wil de bewindsman een voorrangssysteem invoeren, waarbij mensen die zelf donor zijn voorrang krijgen als zij een donor nodig hebben boven mensen die geen donor zijn.

Nadat vorige week na lang intern discussieren de ChristenUnie zich voorstander van het nieuwe systeem verklaarde – mede op grond van het gegeven dat er in Nederland een tekort van ruim 1.400 organen is, waarvan 1.200 nieren – leek een Kamermeerderheid van 76 zetels in zicht. Nu blijkt echter dat binnen de PvdA en binnen de LPF enkelen toch overwegen tegen te stemmen. Vanmorgen verklaarden de PvdA'ers Smits, Van Heemst, Van Dam, Timmermans en Dijsselbloem en de LPF'er Van de Brink zich tegen het systeem. De VVD besloot vorige week om als fractie tegen een systeem te stemmen waarbij iedereen automatisch donor is. Volgens de VVD moeten mensen het recht hebben om níét te beslissen over dit vraagstuk. Het gaat over ,,de integriteit van het lichaam'' en beslissingen hierover kunnen niet worden afgedwongen, aldus VVD'er Veenendaal.

Daarmee zouden zich – bij een voltallig aanwezige Kamer – 80 leden tegen de motie-Kant en dus tegen een nieuw systeem uitspreken.