Geen akkoord hervorming van europact

De Europese ministers van Financiën hebben vandaag geen akkoord bereikt over hervorming van het Stabiliteitspact. Duitsland ligt dwars bij een compromisvoorstel over een flexibeler toepassing van het europact.

De ministers komen op 20 maart opnieuw bijeen, vlak voor de top van EU-regeringsleiders, die zich dan kunnen uitspreken.

Volgens een hoge Duitse diplomaat is het compromisvoorstel ,,een stap terug''. Minister Zalm toonde zich gisteren geïrriteerd door bemoeienis van de Duitse bondskanselier, Schröder, en de Franse president, Chirac, met de onderhandelingen. ,,Het beste wat zij kunnen doen is de ministers hun werk laten doen'', zei Zalm. Op een Frans-Duitse top kondigde Schröder aan dat hij een voorstel van beide landen wil presenteren aan EU-voorzitter Juncker.

Het debat draait om de in het europact genoemde, maar niet gespecificeerde `andere relevante factoren' die een soepeler toepassing van de 3-procentsnorm voor het budgettekort toelaten. In het compromisvoorstel is onder meer sprake van ,,grote gebeurtenissen die speciale lasten'' met zich brengen. Dit is een concessie aan Duitsland, dat de miljardenkosten van de Duitse hereniging als verzachtende omstandigheid wil opvoeren. In het compromisvoorstel wordt niet toegegeven aan de Duitse wens de netto bijdrage aan het EU-budget mee te wegen en ook niet aan de Franse wens ontwikkelingshulp in aanmerking te nemen. Duitsland en Frankrijk ontsnapten in 2003 door zware politieke druk aan een sanctieprocedure. Voor Duitsland dreigt dit jaar voor het vierde achtereenvolgende jaar een tekort boven de 3-procentsnorm.

In het 14 pagina's tellende document worden nog een aantal ,,relevante factoren'' genoemd die tot een soepeler toepassing van het pact kunnen leiden. De ministers hadden over sommige ervan eerder al vrijwel consensus bereikt. Het gaat met name om structurele hervormingen (pensioen, gezondheidszorg) die eerst geld kosten maar later extra groei opleveren. Ook landen die in 'goede tijden' extra sparen, kunnen bij tegenslag op een soepeler behandeling rekenen. Het zelfde geldt voor landen met een negatieve groei of onverwachte conjuncturele tegenslag. In het compromisvoorstel wordt ook ,,kwaliteit van uitgaven'' genoemd: verhoging van uitgaven voor innovatie en van investeringen. Het is onduidelijk of defensie, een Franse eis, hieronder vallen.

In het Luxemburgse document wordt onderstreept dat landen bij een soepeler behandeling ,,dichtbij'' de 3-procentstnorm moeten blijven; de afwijking moet ,,tijdelijk'' zijn. Voor minister Zalm zijn dit belangrijke voorwaarden, omdat zo de speelruimte voor een excessief tekort wordt beperkt. De toezichthoudende rol van de Commissie, die volgens Berlijn te ver gaat, blijft volgens het document belangrijk. Minister Zalm – bereid tot een beperkte hervorming van het pact – onderstreepte dat landen als Nederland al concessies hebben gedaan en dat het nu aan ,,andere landen'' is om te bewegen.