Zuivere koffie

Zuilen stinkt, zeggen de bewoners. Schoorstenen zijn in de loop der jaren verhoogd. Filters en afzuiginstallaties geplaatst. Bedrijven hebben hun productie gewijzigd. Maar nog altijd ruiken de bewoners van de Utrechtse wijk vooral op zomerdagen met zuidwestelijke wind de hele dag koffie of veevoer, afkomstig van industrieterrein Lage Weide. ,,Kan het misschien wat minder?'' vraagt voorzitter Cor Kraaijenhagen van de actiegroep Zuilen Gezond. Volgens hem is de lucht al jaren ongezond. ,,We vechten voor een stukje luchtkwaliteit. Er zijn hier de laatste tijd enkele jonge mensen gestorven. Ik kan niet bewijzen dat het bedrijventerrein er iets mee te maken heeft, maar ik denk er wel eens over na.''

De gemeente zit in een moeilijk parket, vertelt milieuambtenaar Hans Kerp. Utrecht wil in een binnenkort te verlenen nieuwe vergunning aan twee veevoederbedrijven best rekening houden met het feit dat ze apart misschien onder een norm zitten, maar dat ze gezamenlijk méér stank produceren dan bewoners kunnen verdragen. ,,Maar dat ligt juridisch moeilijk'', zegt Kerp. Bovendien is het lastig om stank te meten. ,,Geur is een kwestie van beleving. Geuronderzoeken hebben een foutenmarge van honderd procent. Je zult de bedrijven altijd blijven ruiken.'' Vooral doordat een typisch landelijke geur van veevoer in een stadse omgeving wordt geproduceerd. Kerp: ,,Dat is vragen om moeilijkheden. Wat in een landelijke omgeving voor lief wordt genomen, wordt hier niet geaccepteerd.''

Kom bij actievoerder Cor Kraaijenhagen echter niet aan met verhalen over subjectieve beleving. ,,De lucht van brood is best lekker, maar niet als je er de hele dag in zit.'' Onderzoeker Ewald Korevaar, die actiegroepen bijstaat, valt hem bij. ,,De geur van koffie is op z'n tijd lekker, maar als je 'savonds in de tuin met een glaasje wijn zit, wil je geen koffie ruiken.''

De hinder is voor Utrecht een extra nijpende kwestie geworden doordat er steeds meer omwonenden zijn gekomen, als gevolg van nieuwbouw in Zuilen én door de nieuwe wijk Leidsche Rijn, aan de andere kant van het industriepark. Dat betekent dat hoe de wind ook waait, er altijd wel iemand last heeft van de geur.

De bedrijven zeggen dat ze doen wat ze kunnen.

Voorzitter Cees Schuler van de industrievereniging Lage Weide: ,,Wij nemen onze verantwoordelijkheid, al was het maar voor de ruim twintigduizend mensen die hier iedere dag werken. Wij doen ons best, maar het houdt een keer op.'' Volgens de industrievereniging is er alleen sprake van ,,lage overschrijdingen'' van enkele normen. En het geeft geen pas om ineens normen te gaan verscherpen, omdat er meer mensen in de omgeving van Lage Weide zijn komen wonen. Schuler: ,,Wij waren hier eerder. Het lijkt Schiphol wel. Eerst in de buurt van een vliegveld gaan wonen en daarna klagen dat je er last van hebt. Je kunt niet heel Nederland volbouwen met woonwijken.''