Quiz over schrijfwerk

De jaarwisseling van 1945-1946. De jonge schrijfster Hella Haasse zegt een nieuwjaarsgedicht op terwijl ze bezig is bloemen te schikken. Dit is slechts een van de vele bijzondere filmfragmenten waarmee De avond van het boek wordt opgeluisterd. Vijftien schrijvers (onder wie Ronald Giphart, Nelleke Noordervliet, Manon Uphoff en Christine Otten) gaan op deze avond de strijd aan met vijftien lezers, die geselecteerd werden door NRC Handelsblad. Ze beantwoorden meerkeuzevragen over Nederlandse en buitenlandse literatuur. In de laatste ronde neemt de beste lezer het op tegen de beste schrijver. De quiz staat onder kritisch toezicht van de jury: Adriaan van Dis, Elsbeth Etty en Hans Goedkoop.

Nog zo'n fragment: een piepjonge Arnon Grunberg vertelt in een tv-programma over zijn liefde voor het toneelspelen. (De vraag luidt: hoe heet de bestseller die een rol speelt in Grunbergs boek Fantoompijn?) Even later zien we Van het Reve senior praten over De avonden: ,,Ik vind het goed geschreven, maar het portret van de vader is lichtelijk mistekend.'' (De vraag luidt: hoe heet zijn beroemde zoon?) Jan Wolkers, de eregast van het programma (en auteur van het Boekenweekgeschenk), vertelt dat hij vader Van het Reve kent uit de tijd dat ze allebei een volkstuin hadden in Amsterdam. ,,Hij had het moeilijk met de homoseksualiteit van zijn zoon. Als hij gebukt stond in zijn tuintje en ik kwam voorbij, dan ging hij snel rechtop staan.'' Wolkers onthult ook dat na zijn dood zijn uitgever elke maand naar de begraafplaats zal gaan en op zijn kist kloppen. ,,Dan gaat de deksel op een kier en steek ik een nieuw bundeltje schrijfwerk naar buiten.''

Zonder al die fragmenten en zonder de bruisende Wolkers was de quiz oubollig geweest. Het lukt de routineuze presentator Jeroen Pauw niet de schrijvers tot een interessante reactie te bewegen. Niemand geeft sjoege als gevraagd wordt wie er wel eens een onvoldoende voor Nederlands heeft gehaald. Alleen Uphoff bekent dat ze een `0+' kreeg voor Latijn. De schrijvers zitten er bij voorbaat al verslagen bij. Weten ze wel iets van literatuur af? Of cultiveren ze hun onwetendheid, zoals Harry Mulisch? Die verklaarde immers ooit: ,,Ik lees geen romans, ik schrijf ze.''

De avond van het boek, NPS, Ned.3, 20.25-21.55u.